Czym jest trauma i jakie są jej objawy? Tych sygnałów nie lekceważ
Pexels.com

Czym jest trauma i jakie są jej objawy? Tych sygnałów nie lekceważ

Od niepokoju i poczucia bezradności do depresji i zaburzeń lękowych. Nieleczona trauma może zrujnować nam życie.
Sylwia Arlak
17.02.2021

Trauma to odpowiedź na dramatyczne wydarzenia zewnętrzne, przeżycia lub doświadczenia. To silny uraz, trwała zmiana w psychice, która może powodować wiele różnych objawów fizycznych i emocjonalnych.

U niektórych osób objawy ustąpią po kilku tygodniach, podczas gdy inni mogą mierzyć się z nimi przez całe życie. To, jakie objawy traumy wystąpią i jak długo będą się utrzymywać, zależy od: indywidualnych cech danej osoby, obecności innych schorzeń psychicznych, podejścia do radzenia sobie z emocjami, rodzaju i charakterystyki wydarzenia lub wydarzeń, które spowodowały traumę, a także wcześniejszych doświadczeń. 

Książę Karol nawet po rozwodzie chciał mieć ostatnie zdanie

Trauma – skąd się bierze?

Trauma wiąże się z ekstremalnymi emocjami. Może pojawić się po wypadku, gwałcie czy innych doświadczeniach przemocy psychicznej i fizycznej. Psychologowie mówią także o traumie po porodzie, po rozwodzie, o traumie z dzieciństwa, o traumie związanej ze śmiertelną chorobą czy czyjąś śmiercią (zwłaszcza bliskiej osoby). Można doświadczyć traumy w reakcji na każde wydarzenie, które uznamy za zagrażające (fizycznie czy emocjonalnie) lub szkodliwe.

Najczęściej spotykaną traumą jest trauma z dzieciństwa. Badania wskazują, że dzieci są szczególnie podatne na urazy, bo ich mózgi wciąż się rozwijają – podaje Medical News Today. W rezultacie trauma może znacząco wpłynąć na rozwój emocjonalny, zdrowie psychiczne, zdrowie fizyczne i zachowanie dziecka. Poczucie strachu i bezradności może towarzyszyć mu przez długie lata. Trauma z dzieciństwa może skutkować wystąpieniem nerwic, a także pogłębiać skłonność do uzależnień od narkotyków czy alkoholu. 

Czytaj też: Co dziedziczymy po przodkach? Na przykład nieudane związki i nasze lęki

Rodzaje traumy

Istnieje kilka rodzajów traum:

  • Ostra trauma wynika z pojedynczego stresującego lub niebezpiecznego zdarzenia, takiego jak wypadek. 
  • Przewlekła trauma wynika z powtarzającej się i długotrwałej ekspozycji na wysoce stresujące wydarzenia. Należą do nich m.in. znęcanie się nad dziećmi, zastraszanie lub przemoc domowa.
  • Złożona trauma wynika z ekspozycji na wiele traumatycznych wydarzeń.
  • Uraz wtórny lub uraz zastępczy: w tym przypadku dana osoba (członek rodziny, opiekun, specjalista)  rozwija objawy traumy w wyniku bliskiego kontaktu z kimś, kto doświadczył traumatycznego wydarzenia. Ktoś może również doświadczyć traumy po tym, jak był świadkiem, gdy coś traumatycznego przydarzyło się komuś innemu. 

Psychiczne objawy traumy

Osoba, która doznała traumy, może odczuwać szereg objawów, które uaktywnią się bezpośrednio po zdarzeniu lub w innym, dowolnym momencie. Należą do nich:

  • zaprzeczenie,
  • gniew,
  • strach,
  • smutek,
  • wstyd,
  • dezorientacja,
  • niepokój,
  • poczucie beznadziei,
  • poczucie winy,
  • odrętwienie,
  • drażliwość,
  • trudności z koncentracją,
  • nadmierne pobudzenie/ciągły stan czujności.

Innymi objawami typowymi dla stresu traumatycznego są: trudności z przeżywaniem emocji, zaburzenia snu i senne koszmary. Osoba z przeżytą traumą może odczuwać napięcie przez dłuższy czas, uporczywie wracać w myślach do wydarzenia, które wywołało traumę, wycofywać się z relacji i życia społecznego. Z czasem może rozwinąć się u niej depresja, nerwice, psychozy, a także zaburzenie lękowe, czyli zespół stresu pourazowego (PTSD). Mogą pojawić się także problemy z nadużywaniem szkodliwych substancji. 

Fizyczne objawy traumy

Wraz z reakcjami emocjonalnymi, u osoby, która przeżyła traumę, mogą pojawić się także objawy fizyczne

  •     bóle głowy,
  •     problemu z trawieniem,
  •     zmęczenie,
  •    gwałtowne bicie serca.

Trauma może mieć długofalowy wpływ na samopoczucie i zdrowie fizyczne osoby, która jej doświadcza. Jeśli objawy utrzymują się przez dłuższy czas, może to wskazywać, że uraz przekształcił się w zaburzenie zdrowia psychicznego zwane zespołem stresu pourazowego (PTSD).

Trauma – leczenie

Leczenie traum (w zależności od natężenia objawów i rodzaju wydarzenia, które spowodowało uraz) opiera się na psychoterapii. Dzięki niej można znaleźć pierwotną przyczynę urazu i konstruktywne sposoby radzenia sobie z objawami. Pomocne są działania integrujące społecznie, ale również samoopieka i zdrowy styl życia. 

Czytaj też: Joga świadoma traumy. „Osoby z traumą zazwyczaj chcą się od ciała odgrodzić”, mówi Carolina Const

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Carolina Const
Fot. Radek Zawadzki

Joga świadoma traumy. „Osoby z traumą zazwyczaj chcą się od ciała odgrodzić”, mówi Carolina Const

„Stwarzamy im możliwość do tego, by sami mogli wybrać. Ale pamiętajmy, że dla osoby z traumą to stresujące doświadczenie, bo możliwe, że nigdy nie zadawały sobie pytania: Czego ja sama właściwie chcę?” – o pracy z uczestnikami jogi świadomej traumy mówi instruktorka Carolina Const.
Kamila Geodecka
25.11.2020

Dla osób z traumą możliwość dokonywania wyboru to coś nieoczywistego. Czasami nawet cisza może ich przytłoczyć. Każde wypowiadane do nich słowo musi być konkretne i wyważone. Z traumą trzeba walczyć w gabinetach psychoterapeutycznych, ale pomoc może przynieśc także joga świadoma traumy. Wie o niej wszystko Carolina Const, pierwsza  w Polsce certyfikowana instruktorka tej metody. Joga świadoma traumy Kamila Geodecka: Jak trauma objawia się w ciele? Carolina Const, instruktorka jogi świadomej traumy: Osoby z traumą często martwią się o to, że ich ciało zachowuje się w dziwny sposób. Takie osoby mogą nie czuć dotyku, mogą mieć problemy z bliskością. W bezpiecznej sytuacji z partnerem mogą czuć zagrożenie, jednocześnie czując fascynację seksualną. Ale to zawsze jest tak pomieszane. Podkreślam to pomieszanie, bo u osób po traumie wiele skrajnych emocji miesza się ze sobą. Dodatkowo takie osoby często nie potrafią zlokalizować ani nazwać swoich emocji. A emocje są przecież konkretnymi wydarzeniami w ciele. Nasi klienci często nawykowo odłączają się od swojego ciała, na przykład za pomocą dysocjacji. Dysocjacja to taki proces mentalny, który pozwalał uciec, gdy nie było ucieczki w rzeczywistości. Pozostawało im wtedy wejście w ten inny stan świadomości. Dlatego staramy się pomóc im utrzymać swoje myśli tu i teraz – a w jodze świadomej traumy uważność to zawsze proces cielesny. Nie pozostawiamy im zbyt długiej ciszy, która może budzić niepokój. Mamy też świadomość tego, że osoby z traumą ponadprzeciętnie skanują środowisko, więc ich głowa nieustannie jest przestymulowana wszystkimi bodźcami z otoczenia. Nic dziwnego – do tej pory musiały odczytywać wszystko w otoczeniu i w oprawcy, bo to warunkowało ich przeżycie. Dla kogo jest skierowana joga świadoma traumy?...

Czytaj dalej
dziedziczenie
Magnum photo/Photo power

Co dziedziczymy po przodkach? Na przykład nieudane związki i nasze lęki

Trauma z przeszłości, np. naszej babci, nie tylko zniszczyła jej psychikę, ale i zmieniła biochemię jej mózgu. Ta zmiana ma też wpływ na nas. „Może wreszcie przyszedł czas, aby się z tymi naszymi wdrukowanymi lękami z przeszłości zacząć rozprawiać”, mówi psychoanalityczka Wiola Rebecka.
Karolina Morelowska-Siluk
12.10.2018

Dziedziczymy cechy charakteru po członkach naszej rodziny – to wiedza powszechna. Jednak jak się okazuje, to nie wszystko: „w spadku” dostajemy znacznie więcej. Na życie prawnuczki bardzo realny wpływ może mieć to, czego w swoim życiu doświadczyła jej prababka. Karolina Morelowska-Siluk: Czy to znaczy, że życie każdego z nas naznaczone jest historiami naszych przodków? Wiola Rebecka: Tak, potencjalnie każdy z nas naznaczony jest przeżyciami poprzednich pokoleń swojej rodziny. I to tymi najgorszymi, najcięższymi doświadczeniami, niestety. Od kilku miesięcy prowadzę w Nowym Jorku projekt, który dotyczy właśnie tego zagadnienia: trauma transmission, czyli przekazywania traumy. Dokładna nazwa mojego projektu brzmi: „Rape. A  History of Shame”, czyli: „Gwałt. Historia wstydu”. Tym konkretnym tematem, tą konkretną traumą nie zajęłam się bez powodu. To temat, który dotyczy mojej własnej rodziny. 20 lat temu poznałam sekret, jaki moja babcia nosiła w sobie przez kilkadziesiąt lat. Była więźniarką obozu koncentracyjnego w Ravensbrück, przeżyła piekło, będąc poddawana eksperymentom medycznym jako jeden z tak zwanych „rabbits”, czyli królików doświadczalnych. Ale to nie był koniec jej dramatu. Podczas wyzwolenia została zgwałcona przez sołdata Armii Czerwonej. Jak wszyscy wiemy, gwałt jest ogromną traumą. Dla osoby zgwałconej, dla rodziny takiej osoby, dla potencjalnego dziecka, które urodzi się z tego gwałtu, ale także, i z tego już niewielu z nas zdaje sobie sprawę, dla kolejnych pokoleń w tej rodzinie, bo to właśnie jedno z tych doświadczeń, które przenosi się jako tak zwany przekaz transgeneracyjny. Przeżycie mojej babci, przez lata ukrywane, bez wątpienia ma wpływ na życie mojej mamy, na moje życie i życie moich dzieci. Jak to się dzieje? Jak to możliwe, że...

Czytaj dalej
kobieta z depresją
Adobe Stock

Depresja czy choroba dwubiegunowa. Jak rozpoznać?

Dlaczego tak trudno odróżnić depresją kliniczną od maniakalnej? Ponieważ objawia się niemal identycznie.
Aleksandra Nowakowska
06.05.2020

Obie choroby mają w swojej nazwie słowo „depresja”, zdecydowaną większość takich samych obajwów i podobną częstotliwość występowania. Różnica polega na tym, że depresja maniakalna jest jedną z cyklicznych faz zaburzenia afektywnego dwubiegunowego i może przynieść bardziej zauważalne wahania nastrojów oraz problemy z koncentracją. Nie można chorować na dwubiegunówkę bez epizodu depresyjnego, który najczęściej wygląda jak klasyczna depresja. Dlatego u około 10 do 25 procent osób z chorobą afektywną dwubiegunową najpierw błędnie diagnozuje się tylko depresję. Dopiero gdy pojawia się epizod manii, choroba wychodzi na jaw. Szacuje się, że nawet u 40 proc. chorych, zwłaszcza w młodym wieku, zaburzenie dwubiegunowe objawia się tylko nawracającymi depresjami. a manie mogą pojawić się dopiero po kilku latach.  Najczęstszymi objawami depresji zarówno maniakalnej, jak i klinicznej, są: Odczuwanie silnego smutku przez co najmniej dwa tygodnie. Przygnębienie (nawet codzienne), płacz bez powodu. Podniesiony poziom lęku, który może doprowadzić do ataków paniki; brak odporności na stres.  Poczucie bezwartościowości lub/i poczucie winy. Przewlekłe zmęczenie, utrata energii życiowej, obniżenie libido. Brak zainteresowania zajęciami, które do tej pory sprawiały przyjemność. Niekontrolowana strata wagi ciała lub przybranie na wadze. Bezsenność lub senność. Rozdrażnienie.   Problemy z koncentracją i podejmowaniem decyzji. Myśli o śmierci lub strach przed śmiercią. Pięć lub więcej z powyższych objawów utrzymujących się przez czas dłuższy niż dwa tygodnie skłania ku diagnozie depresji klinicznej, jeśli nie wystąpił epizod maniakalny. J edyną odmiennością depresji w chorobie dwubiegunowej w stosunku do jednobiegunowej...

Czytaj dalej
Lady Gaga / fot. East News

Lady Gaga o depresji, myślach samobójczych i atakach paniki. „Byłam swoim największym wrogiem”

Z depresją zmaga się od dawna. Doszła nawet do stanu, kiedy najbardziej nienawidziła samej siebie i i uważała, że muzyka zrujnowała jej życie. „Codziennie myślałam o samobójstwie" – zwierzyła się niedawno Lady Gaga.
Anna Zaleska
25.09.2020

O swoich problemach psychicznych od lat opowiada otwarcie. I śpiewa, bo pisanie muzyki to dla niej jak operacja na otwartym sercu. Inwazyjna za każdym razem. Najnowsza płyta „Chromatica” jest jak intymny dziennik. Seans terapeutyczny. „Nie ma tu ani jednego utworu, który nie mówiłby prawdy o mnie”, wyznaje piosenkarka. Od lat zmagająca się z depresją, śpiewa o ciemności, która na nią spadła. „Ja się zupełnie poddałam”, mówiła w poruszającym wywiadzie dla telewizji CBS. „Nienawidziłam być sławną, nienawidziłam być gwiazdą. Czułam się wypalona i zużyta. Patrzyłam na pianino i mówiłam: Zrujnowałeś mi życie! Przez ciebie stałam się Lady Gagą. Lady Gaga jest moim największym wrogiem”. Lady Gaga była dręczona w szkole Pierwsze problemy psychiczne zaczęły się, gdy była nastolatką. Ale najbliżsi długo nie zauważali, że dzieje się z nią coś złego. Choć uczęszczała do prestiżowego liceum katolickiego, w szkole była dręczona psychicznie i fizycznie. Wyśmiewana i izolowana. Nawet gdy koleżanki wrzuciły ją do śmietnika, nie odważyła się nikomu o tym powiedzieć . W wywiadzie dla Oprah Magazine matka piosenkarki opowiadała: „Dwie rzeczy zawsze wiedziałam o mojej córce: że będzie artystką i że ma współczujące serce. Już w przedszkolu, gdy zobaczyła, że ktoś płacze, natychmiast chciała go pocieszyć. I zawsze była wyjątkowa, miała własny styl i pasję. Nie każdy to doceniał. W szkole jej dokuczano. Wyrzucam sobie, że nie zauważyłam pierwszych sygnałów depresji, nie zdawałam sobie sprawy, przez co córka przechodzi. A ona zbyt się wstydziła, by o tym mówić”. Bardzo młodo, bo w wieku 17 lat, jako osoba wybitnie uzdolniona, została przyjęta na nowojorski uniwersytet Tisch School of Art. Przerwała jednak naukę, wierząc, że jest gotowa...

Czytaj dalej