Przeżyłaś traumę? Możesz cierpieć na PTSD, czyli zespół stresu pourazowego
Adobe Stock

Przeżyłaś traumę? Możesz cierpieć na PTSD, czyli zespół stresu pourazowego

Nawet lata po traumatycznym wydarzeniu, np. wypadku czy śmierci bliskiej osoby, możesz odczuwać jego skutki. PTSD, czyli zespół stresu pourazowego, wymaga podjęcia zdecydowanych kroków.
Sylwia Arlak
23.03.2021

PTSD, czyli zespół stresu pourazowego (z ang. Post Traumatic Stress Disorder), należy do zaburzeń lękowych. Rozwija się on na skutek traumatycznego (zagrażającego życiu) przeżycia. Może dotknąć osobę, która była ofiarą napaści, przeżyła wypadek, śmierć bliskiej osoby czy diagnozę poważnej choroby (u siebie lub kogoś bliskiego). PTSD może również dotyczyć długotrwałej traumy emocjonalnej, która narodziła się np. w dzieciństwie.

Czytaj też: Czym jest trauma i jakie są jej objawy? Tych sygnałów nie lekceważ

Książę Karol nawet po rozwodzie chciał mieć ostatnie zdanie

Objawy PTSD (zespołu stresu pourazowego)

Osoby cierpiące na zespół stresu pourazowego nie mogą zapomnieć o trudnym wydarzeniu, cały czas przeżywając je w swojej głowie. Odczuwają intensywne myśli i uczucia związane z ich doświadczeniem. Miewają różne retrospekcje i koszmary. Często odczuwają smutek, przygnębienie, strach lub złość. Mogą nieadekwatnie reagować na z pozoru zwyczajne sytuacje (jak np. hałas albo przypadkowy gest). Odczuwają silny lęk w pobliżu miejsca zdarzenia (unikają go, jeśli tylko mogą) i szereg innych objawów, w tym przede wszystkim:

  • bezradność,
  • częste zmęczenie,
  • problemy ze snem,
  • odrętwienie emocjonalne, brak odczuwania przyjemności,
  • nieustanne napięcie,
  • złość,
  • trudności z koncentracją,
  • poczucie wstydu, niedopasowania, odrealnienia.

Czytaj też: Praca ponad siły, stres, pośpiech. Nasz styl życia funduje nam choroby psychosomatyczne

PTSD często też łączy się z depresją, nałogami (nadużywaniem alkoholu, papierosów, narkotyków, hazardu, seksu) i zaburzeniami odżywiania.

Pierwsze objawy mogą pojawić się w ciągu kilku tygodni od wydarzenia. Zdarza się jednak, że występują w ciągu następnych miesięcy, a nawet lat. Żeby można było mówić o występowaniu zespołu stresu pourazowego (PTSD), objawy powinny utrzymywać się przez około miesiąc.

Kto jest najbardziej narażony na zespół stresu pourazowego (PTSD)?

PTSD, czyli zespół stresu pourazowego może wystąpić u każdego, niezależnie od wieku. Psychologowie wyróżniają jednak kilka czynników ryzyka:

  • wcześniejsze traumatyczne przeżycia,
  • historia rodzinna PTSD,
  • historia wykorzystywania fizycznego, seksualnego, psychicznego,
  • historia depresji, zaburzeń lękowych, i innych chorób psychicznych,
  • historia uzależnień.

Jak wygląda leczenie zespołu stresu pourazowego (PTSD)?

Żeby przezwyciężyć PTSD, musisz skonfrontować się z tym, co ci się przydarzyło i zaakceptować to wydarzenie jako część twojej przeszłości. Niezbędna będzie pomoc psychologiczna.

Im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym lepiej. Objawy zespołu stresu pourazowego mogą się pogorszyć. W skrajnych przypadkach osoby cierpiące na zespół stresu pourazowego izolują się od bliskich, nie są w stanie dogadać się z najbliższą rodziną, a nawet reagują na nich agresją.

PTSD leczy się za pomocą:

  • terapii poznawczo-behawioralnej (która polega na stopniowym „oswajaniu się” z sytuacją),
  • terapii rodzinnej (pomaga zrozumieć bliskim pacjenta, przez co on przechodzi; rodzina wspólnie przechodzi przez cały proces leczenia),
  • farmakoterapii (przepisuje się leki, by złagodzić wtórne objawy depresji i lęku).

Czytaj też: Psycholog, Joanna Heidtman o naszym napięciu psychicznym: „Same sobie to robimy”

PTSD: co możesz zrobić dla siebie?

Leczenie PTSD to stopniowy, ciągły proces. Pacjent musi pamiętać, że całkowite wyleczenie nie następuje z dnia na dzień. Pewne wspomnienia o traumie mogą mu towarzyszyć do końca życia. Pomoc specjalisty jest niezbędna i nic jej nie zastąpi (nie wierz, jeśli ktoś mówi, że zmiana diety czy ćwiczenia wystarczą!), ale jest szereg rzeczy, o które osoba cierpiąca na zespół stresu pourazowego może zadbać sama:

  • Pomagaj innym – trauma może sprawić, że czujesz się bezradna. Pomagając, czujesz, że masz realną siłę i czujesz się mniej samotna.
  • Spędzaj więcej czasu z przyjaciółmi, nie izoluj się od bliskich. Nie musisz rozmawiać z nimi o traumie, jeśli tego nie chcesz, ale wsparcie i towarzystwo innych jest nieocenione.
  • Ciesz się naturą, spędzaj czas na świeżym powietrzu.
  • Uprawiaj aktywność fizyczną (zwłaszcza na świeżym powietrzu). Ćwiczenia pomagają w walce ze stresem.
  • Korzystaj z technik relaksacyjnych (medytacja, głębokie oddychanie, joga, masaż).
  • Unikaj alkoholu i innych używek, które zmieniają percepcję myślenia.
  • Postaw na zdrową, zbilansowaną dietę (przetworzona żywność, zbyt duża ilość cukrów, soli i produktów smażonych może nasilać wahania nastroju).
  • Śpij od 7 do 9 godzin w ciągu nocy (brak snu wywołuje drażliwość i złe samopoczucie).
  • Dołącz do grupy wsparcia PTSD. Pamiętaj, że nie jesteś w tym sama. 

Czytaj też: Chroniczny stres – objawy, które świadczą o tym, że żyjesz w ciągłym stresie

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Jak rozpoznać zaburzenia lękowe?
iStock

Zaburzenia lękowe – poznaj rodzaje lęku i sposoby, jak go pokonać

Zaburzenia lękowe są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń psychicznych. Częściej dotykają kobiet niż mężczyzn, występują zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.
Karolina Morelowska-Siluk
19.11.2020

Lęk to stan emocjonalny pojawiający się w życiu codziennym. Jest całkowicie naturalną reakcją na stresujące sytuacje, na niebezpieczeństwo. Gdybyśmy go nie odczuwali, nasz gatunek już dawno by nie istniał. Jednak u niektórych osób stan niepokoju jest bardzo nasilony, utrzymuje się długo, nawet wtedy, gdy zagrożenie, czy stresująca sytuacja dawno minęły. Taki rodzaj lęku może stać się poważnym problemem uniemożliwiającym radzenie sobie z codziennymi sprawami i wręcz sparaliżować nasze życie. Wtedy staje się zaburzeniem. Wpływa on na jakość naszego życia i jest źródłem psychicznego cierpienia. Wtedy mówimy o zaburzeniach lękowych . Skąd się biorą zaburzenia lękowe? Nadmierny lęk jest zwykle kombinacją różnych czynników. Zaliczają się do nich m.in. zaburzenia psychiczne występujące w rodzinie, które mogą stanowić predyspozycję do zaburzeń lękowych. Innym czynnikiem są stresujące wydarzenia, których doświadczamy, np: rozwód, utrata pracy, ciąża i narodziny dziecka, śmierć bliskiej osoby, doświadczanie przemocy słownej, seksualnej, fizycznej czy emocjonalnej, a także problemy ze zdrowiem fizycznym. Najczęstszymi chorobami psychosomatycznymi wyzwalającymi lęk są problemy hormonalne, cukrzyca, astma, choroby serca. Czytaj także: Czy jesteś osobą wysoko wrażliwą (WWO)? Zadaj sobie kilka pytań Rodzaje zaburzeń lękowych Zaburzeń lękowych jest wiele, co więcej ludzie mogą jednocześnie doświadczać więcej niż jednego rodzaju lęku. Fobia społeczna Osoby z fobią społeczną odczuwają silny lęk, gdy narażone są na uczestniczenie w jakichkolwiek interakcjach społecznych.  Obawiają się potencjalnej krytyki, zawstydzenia czy upokorzenia, nawet w przypadku sytuacji takich jak przemawianie, jedzenie w miejscu publicznym czy inicjowanie rozmowy. Obawom tym zwykle towarzyszy...

Czytaj dalej
Lady Gaga / fot. East News

Lady Gaga o depresji, myślach samobójczych i atakach paniki. „Byłam swoim największym wrogiem”

Z depresją zmaga się od dawna. Doszła nawet do stanu, kiedy najbardziej nienawidziła samej siebie i i uważała, że muzyka zrujnowała jej życie. „Codziennie myślałam o samobójstwie" – zwierzyła się niedawno Lady Gaga.
Anna Zaleska
25.09.2020

O swoich problemach psychicznych od lat opowiada otwarcie. I śpiewa, bo pisanie muzyki to dla niej jak operacja na otwartym sercu. Inwazyjna za każdym razem. Najnowsza płyta „Chromatica” jest jak intymny dziennik. Seans terapeutyczny. „Nie ma tu ani jednego utworu, który nie mówiłby prawdy o mnie”, wyznaje piosenkarka. Od lat zmagająca się z depresją, śpiewa o ciemności, która na nią spadła. „Ja się zupełnie poddałam”, mówiła w poruszającym wywiadzie dla telewizji CBS. „Nienawidziłam być sławną, nienawidziłam być gwiazdą. Czułam się wypalona i zużyta. Patrzyłam na pianino i mówiłam: Zrujnowałeś mi życie! Przez ciebie stałam się Lady Gagą. Lady Gaga jest moim największym wrogiem”. Lady Gaga była dręczona w szkole Pierwsze problemy psychiczne zaczęły się, gdy była nastolatką. Ale najbliżsi długo nie zauważali, że dzieje się z nią coś złego. Choć uczęszczała do prestiżowego liceum katolickiego, w szkole była dręczona psychicznie i fizycznie. Wyśmiewana i izolowana. Nawet gdy koleżanki wrzuciły ją do śmietnika, nie odważyła się nikomu o tym powiedzieć . W wywiadzie dla Oprah Magazine matka piosenkarki opowiadała: „Dwie rzeczy zawsze wiedziałam o mojej córce: że będzie artystką i że ma współczujące serce. Już w przedszkolu, gdy zobaczyła, że ktoś płacze, natychmiast chciała go pocieszyć. I zawsze była wyjątkowa, miała własny styl i pasję. Nie każdy to doceniał. W szkole jej dokuczano. Wyrzucam sobie, że nie zauważyłam pierwszych sygnałów depresji, nie zdawałam sobie sprawy, przez co córka przechodzi. A ona zbyt się wstydziła, by o tym mówić”. Bardzo młodo, bo w wieku 17 lat, jako osoba wybitnie uzdolniona, została przyjęta na nowojorski uniwersytet Tisch School of Art. Przerwała jednak naukę, wierząc, że jest gotowa...

Czytaj dalej
Ksenofobia, czyli strach przed innymi.
unsplash.com

Ksenofobia, czyli strach przed innymi. Skąd się bierze nasz lęk przed uchodźcami?

Ksenofobia to lęk przed ludźmi, których z różnych powodów uznajemy za obcych. Ta „inność” może dotyczyć: narodowości, wyznania, rasy, orientacji seksualnej, kultury czy języka. Strach objawia się wrogim nastawieniem, a czasem wręcz agresją wobec każdej odmienności.
Karolina Morelowska-Siluk
04.12.2020

Według Oksfordzkiego Słownika Języka Angielskiego ksenofobia to: „patologiczny strach przed cudzoziemcami lub obcymi krajami”, jednak to dość zawężona definicja. Samo określenie „ksenofobia” pochodzi od dwóch greckich słów: „xenos”, czyli „dziwny”, „obcy” oraz „phobos”, czyli „strach”, „awersja”.  U źródeł ksenofobii może leżeć wiele czynników. Ksenofobia – przyczyny Jedną z przyczyn niechęci do odmienności może być traumatyczne przeżycie związane z konkretną grupą ludzi. Może ono wywołać na przykład PTSD, czyli zespół stresu pourazowego. Właśnie zjawisko o takim podłożu pojawiło się po wojnie w Wietnamie. Żołnierze, którzy byli świadkami torturowania i zabijania kolegów z oddziału, zaczęli odczuwać wręcz obsesyjną niechęć i wrogość wobec wszystkich osób o podobnej do oprawców budowie twarzy. Innym źródłem ksenofobii może być poczucie zagrożenia. Intensyfikację zachowań ksenofobicznych w stosunku do muzułmanów zaobserwowana na przykład po zamachach, które miały miejsce w Stanach Zjednoczonych 11 września 2001 roku. Czytaj też: Sądzisz, że jesteś otwarta i tolerancyjna? Często tak nam się tylko wydaje Skąd się bierze lęk przed uchodźcami? Bardzo często ksenofobia jest po prostu wynikiem… niewiedzy. Nie znam – więc się boję. Boję się – więc atakuję. Niestety, wielu z nas ulega tego typu mechanizmowi. Ślepo wierzymy w prawdziwość stereotypów etnicznych czy wyznaniowych. Dodatkowo nasze obawy potęgowane są często przez medialne przekazy. Kim jest ksenofob? Ksenofob to ktoś nieufny i uprzedzony, ktoś, kto z zasady nie chce się dowiedzieć, nie poszerza swojej wiedzy na temat odmiennego pochodzenia, kultury czy światopoglądu,...

Czytaj dalej
chayantorn, Adobestock

Antropofobia, czyli lęk przed kontaktami z ludźmi

To zaburzenie może objawiać się niepokojem i drżeniem rąk
Redakcja polki.pl
18.03.2013

Antropofobia to zaburzenie charakteryzujące się strachem przed innymi ludźmi. Antropofobik na możliwość kontaktu z innymi osobami reaguje czerwienieniem się, drżeniem rąk oraz niepokojem i nudnościami. Jak leczy się antropofobię? Która forma terapii jest najskuteczniejsza? Czym jest antropofobia? Antropofobia to zaburzenie charakteryzujące się lękiem przed innymi ludźmi. Osoba cierpiąca na antropofobię odczuwa wszechogarniający i ciągły lęk przed spotkaniami towarzyskimi i zawodowymi, m.in. przed: rozmawianiem z innymi, publicznymi wystąpieniami, uczestnictwem w przyjęciach i imprezach, chodzeniem na randki. Antropofobikowi wystarczy nawet przejście obok drugiej osoby, aby poczuć lęk. Taka osoba, gdy poczuje na sobie wzrok innego człowieka, może nawet zemdleć .   Lęk przed innymi osobami nie jest wywołany realnym zagrożeniem i osoba chora zdaje sobie sprawę, ale nie jest w stanie nad tym zapanować. Fobia społeczna często mylona jest z nadmierną nieśmiałością . Osoba cierpiąca na fobię społeczną odczuwa lęk przed sytuacjami społecznymi. Czym jest fobia społeczna? Fobia społeczna jest uznawana za chorobę cywilizacyjną. Występuje między 17. a 30. rokiem życia, zarówno u kobiet jak i mężczyzn. Przyczynami tego zaburzenia są czynniki genetyczne, psychologiczne, społeczno-kulturowe oraz neurobiologiczne. Do objawów natomiast należą: czerwienienie się, drżenie rąk i mięśni, duszności, przyspieszone bicie serca oraz nadmierna potliwość. Fobia ta może prowadzić do izolacji społecznej. Charakterystyczne objawy antropofobii Osoby z antropofobią odczuwają niepokój, nudności i ciągłą potrzebę korzystania z toalety . Objawy tej fobii, które możemy zauważyć, to: czerwienie się i drżenie rąk. Zachowania takie mogą się nasilać aż do pojawienia się lęku panicznego . Antropofobik może...

Czytaj dalej