Osobowość anankastyczna – charakterystyka, objawy, leczenie
pexels.com

Osobowość anankastyczna – charakterystyka, objawy, leczenie

Osobowość anankastyczna to zaburzenie osobowości charakteryzujące się obsesyjną chęcią kontroli oraz nadmiernym perfekcjonizmem.
Kamila Geodecka
13.01.2021

Osoby anankastyczne są niezwykle sumienne i produktywne. Mogą pracować dużo i z ogromnym zaangażowaniem. Z pozoru wydaje się, że są to ludzie poukładani, zorganizowani, zawsze skoncentrowani na celu. Czasami można to zauważyć już na pierwszy rzut oka – po mimice, zachowaniu, sposobie wypowiadania się.

Katarzyna Miller: „Romantyczna miłość jest tylko na chwilę, jeśli w nią wierzycie, przegracie”

Osobowość anankastyczna – charakterystyka

Dla osoby z osobowością anankastyczną wszelkie normy i zasady będą wartościami nadrzędnymi. Taka osoba dobrze się czuje wtedy, gdy wszystko wokół jest zorganizowane i uporządkowane, a reguły jasno ustalone. Bez względu na to, jakie normy ją otaczają, zawsze będzie się do nich dostosowywała – uważa bowiem, że tak powinno się robić. Gdy inne osoby nie będą chciały się im poddać, osoba anankastyczna będzie mogła odczuwać złość, równocześnie starając się przekonać np. współpracowników do podporządkowania się obowiązującym regułom.

Takie osoby będą mogły być bardzo pracowite oraz produktywne. Często odnoszą sukcesy i dostają liczne awanse w pracy. Za wszystko to płacą jednak wysoką cenę. W miejscu pracy mogą spędzać bardzo wiele godzin, starając się wykonać swoje obowiązki jak najdokładniej, wielokrotnie sprawdzając, czy wszystko zostało zrobione zgodnie z ustalonymi zasadami.

Obawa przed niewykonaniem obowiązków na najwyższym poziomie sprawia, że takie osoby odczuwają lęk. Często występuje u nich także poczucie winy. W sytuacjach niekontrolowanych będą czuły zagubienie. Wszystko to może być frustrujące, jednak taka osoba będzie starała się stłumić wszystkie emocje.

Osoby anankastyczne niemal nigdy nie będą uczestniczyły w spontanicznych zabawach, a ich poczucie humoru może być zminimalizowane niemal do zera. Mogą też sprawiać wrażenie zupełnie niezaangażowanych emocjonalnie w większość relacji, dlatego budowanie związku partnerskiego z taką osobą może być trudne.

Czytaj także: Iluzja kontroli – na co mamy wpływ, a co lepiej odpuścić?

Osobowość anankastyczna – objawy

Istnieje szereg objawów, na podstawie których specjaliści diagnozują u pacjentów osobowość anankastyczną.  

  • Nadmierna sumienność – taka osoba jest skrupulatna, konsekwentna, zaangażowana. Przywiązuje ogromną wagę do każdego powierzonego jej obowiązku. Nie potrafi jednak odpoczywać i często staje się pracoholikiem.
  • Zasady moralne – u osoby z osobowością anankastyczną zasady moralne są sztywne i nie podlegają żadnym dyskusjom. Taka osoba nie jest w ogóle elastyczna i uparcie broni swoich racji.
  • Przesadna racjonalizacja – u takiej osoby wszystko będzie musiało mieć swoje racjonalne wytłumaczenie – nawet emocje. Nic nie może dziać się pod wpływem impulsu. Racjonalizacja może dotyczyć także relacji z innymi ludźmi.
  • Przesadny perfekcjonizm – osoba anankastyczna za wszelką cenę dąży do osiągnięcia perfekcji. Nie dopuszcza żadnego nieporządku i dezorganizacji. Chce żyć zgodnie ze wszystkimi normami narzuconymi mu przez otoczenie (społeczeństwo, rodzinę, środowisko pracy).
  • Ostrożność i niepewność – strach przed podjęciem złej decyzji sprawia, że osoba anankastyczna ciągle czuje niepewność oraz wątpi w słuszność swoich wyborów. Nigdy nie podejmuje ryzykownych kroków.
  • Trudność w wyrażaniu uczuć – takie osoby nie potrafią wyrażać uczuć i mają problem z otwarciem się przed drugą osobą. Czasami nie umieją reagować na uczucia i emocje innych ludzi.

 Czytaj także: Jak wesprzeć osobę z atakiem lęku?

Osobowość anankastyczna – leczenie

Zaburzenia osobowości tego typu można wyleczyć. Najskuteczniejszą metodą będzie psychoterapia. Specjaliści najczęściej zalecają psychoterapię poznawczo-behawioralną. Często stosuje się także techniki czysto behawioralne. Najczęściej celem tych działań jest uświadomienie człowiekowi, że nie ma konieczności wykonywania wszystkich zadań z nadmierną perfekcją i drobiazgowością.

Niestety często osoby z osobowością anankastyczną nie chcą poddawać się procesowi terapii, ponieważ nie widzą nic złego w swoim zachowaniu – czasami są nawet podziwiane za swoje zaangażowanie i oddanie pracy.

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Pracoholizm: sprawdź, czy jesteś pracoholiczką?
pexels.com

Pracoholizm: sprawdź, czy jesteś pracoholiczką

Czerpanie przyjemności z pracy i wywiązywanie się z obowiązków to nic złego. Jednak wiele z nas poświęca pracy zdecydowanie za dużo czasu. Granica pomiędzy pracowitością a nałogiem jest bardzo subtelna. Jak przekonać się, czy to już pracoholizm?
Karolina Morelowska-Siluk
07.12.2020

Granica między „normalną” pracą a uzależnieniem od niej bywa bardzo cienka. Pierwsza definicja pracoholizmu pojawiła się już w latach 70. Brzmiała tak: „Pracoholik to osoba, której potrzeba pracy jest tak wielka, że zaspokajanie jej wywołuje znaczne dolegliwości i wywiera negatywny wpływ na stan zdrowia, osobiste szczęście, relacje międzyosobowe i społeczne”.  Czym jest pracoholizm? Dziś pracoholizm to jeden z wielu rodzajów uzależnienia. Objawia się obsesyjną potrzebą wykonywania pracy kosztem wszystkich innych czynności, w tym także przyjemności. Nie liczą się bliscy, przyjaciele, życie poza pracą. Typowy pracoholik jest zajęty pracą w takim stopniu, że nie potrafi kontrolować tego, ile czasu jej poświęca. Jest to bardzo wyniszczające uzależnienie, zalicza się do najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych. Pracoholicy często tracą rodziny i nawet to – jak to bywa w uzależnieniu – nie zatrzymuje ich w biegu, nie otwiera im oczu. Zwykle pojawiają się u nich następujące symptomy: zniekształcone postrzeganie rzeczywistości; potrzeba kontroli; mechanizmy zaprzeczania; objawy depresji ; skłonność do szybkiej irytacji; problemy w relacjach z innymi ludźmi. Czytaj też: Uzależnienie: dlaczego jedni się uzależniają, a inni nie? Typowe objawy pracoholizmu Pracoholizm można, a nawet trzeba zdiagnozować. Poniżej przedstawiamy 15 typowych objawów pracoholizmu, dzięki którym wstępnie sprawdzisz, czy masz powody do niepokoju. Przyjrzyj się im uczciwie i dowiedz się, czy powinna zapalić ci się czerwona lampka. Pracoholik działa w następujący sposób: spędza w pracy większą część doby (codziennie lub prawie codziennie zostaje po godzinach), nie odczuwa upływu czasu podczas pracy, regularnie/często zabiera pracę do domu, stawia sprawy zawodowe na pierwszym miejscu,...

Czytaj dalej
choroby psychosomatyczne
Adobe Stock

Praca ponad siły, stres, pośpiech. Nasz styl życia funduje nam choroby psychosomatyczne

Nawet dziesięć na sto dolegliwości, z którymi zgłaszamy się do lekarzy, ma podłoże psychosomatyczne. Nie łagodzą ich farmaceutyki, ale otwarta rozmowa z lekarzem i umiejętne radzenie sobie ze stresem.
Katarzyna Podhorecka
12.06.2020

Lekarze zazwyczaj bardzo nie lubią pacjentów z objawami psychosomatycznymi. Z prostej przyczyny – że zwykle nie wiedzą, jak im pomóc. Dlatego bywa, że chorzy z dolegliwościami psychosomatycznymi są traktowani w gabinetach lekarskich jak hipochondrycy, którzy próbują skupić na sobie uwagę, opowiadając o swoich wyimaginowanych dolegliwościach. Albo jeszcze gorzej: jak zwykli naciągacze, którzy próbują wyłudzić zwolnienia lekarskie. Lekarze w takiej sytuacji na odczepnego przepisują suplementy diety w nadziei, że pacjentowi „przejdzie samo”, albo że zmienią lekarza – problem w tym, że ludzie, którzy zmagają się z objawami psychosomatycznymi, nie symulują! Oni naprawdę odczuwają fizyczny ból i potrzebują pomocy.  – Najczęściej to ból głowy, brzucha, stawów, częste są także bóle w klatce piersiowej, duszności albo uporczywy kaszel, omdlenia, uczucie kołatania serca, zawroty głowy – wymienia dr Anna Plucik-Mrożek, specjalistka chorób wewnętrznych z Centrum Medycznego Medicover w Warszawie i dyrektor Fundacji Exercise is Medicine Polska. Rzadziej, ale zdarzają się też szumy uszne czy pogorszenie widzenia. Osobom, które pracują głosem, z powodu nadmiernego napięcia zdarza się go stracić. Muzykom z niewyjaśnionych przyczyn sztywnieją nadgarstki.  Jeszcze inni pacjenci nie mają konkretnych dolegliwości, ale tracą apetyt, od rana czują się wyczerpani, a wieczorem nie mogą zasnąć. Tym, co łączy ich wszystkich, jest źródło dolegliwości – czyli emocje, najczęściej przewlekły stres, którego doświadczają w związku z pracą czy sytuacją rodzinną.  – To wcale nie musi być traumatyczne przeżycie, np. nieuleczalna choroba kogoś bliskiego czy utrata pracy – mówi dr Izabela Pawłowska, psycholog zdrowia,...

Czytaj dalej
Test osobowości. Wyróżnia się 16 typów
Unsplash.com

Test osobowości Myers-Briggs (MBTI) pozwoli ci lepiej poznać siebie

Test Myers-Briggs to jedno z najpopularniejszych narzędzi służących do oceny osobowości.
Karolina Morelowska-Siluk
07.01.2021

Test Myers-Briggs bazuje na książce Carla G. Junga „Typy psychologiczne”. W teorii Junga rozróżnia się dwa typy postawy psychicznej: ekstrawertyczną i introwertyczną. I tak ekstrawersja oznacza tendencję do kierowania energii w stronę obiektów zewnętrznych (ludzi, zdarzeń,itd.), a introwersja to kierowanie energii do swojego wewnętrznego świata (przeżyć pomysłów, itd.). Poza postawą psychiczną Jung wyróżnił jeszcze cztery podstawowe funkcje psychiczne: percepcję, intuicję, uczucie i myślenie. Występują one w postaci dwóch par przeciwieństw. Dwie z nich są racjonalne – uczucie i myślenie, zaś dwie irracjonalne – percepcja i intuicja. Jeżeli jedna z tych funkcji dominuje w naszej świadomości (np. myślenie), wtedy ta przeciwna do niej będzie stłumiona i będzie przejawiać się w podświadomości. Czytaj także: Ekstrawertycy mają łatwiej w życiu niż introwertycy? Nie zawsze Test Myers-Briggs (MBTI) Amerykanki Isabel Briggs Myers i jej matka Katharine Cook Briggs zafascynowane teorią Junga postanowiły ją rozszerzyć, a następnie wykorzystać w praktyce. Zaczęły opracowywać test osobowości, który pierwotnie służył jako klucz do dobrego samopoczucia. Jednak ostatecznie, po kolejnych pracach, miał na celu ocenę rodzaju osobowości, która pomoże osiągnąć w życiu sukces. Test Myers-Briggs tłumaczy, w jaki sposób można uzyskać informacje o swoim typie osobowości. Opisuje on 16 szczegółowo określonych typów osobowości. Według Myers i Briggs różnice w ludzkim zachowaniu można opisać przez cztery wymiary: Ekstrawersja (E, ang. extraversion) – introwersja (I, ang. introversion). Każdy z nas ma w sobie zarówno ekstrawersję, jak i introwersję. Jednak zawsze występuje większa tendencja w kierunku jednej z nich. Poznanie (S, ang. sensing) – intuicja...

Czytaj dalej
Typy osobowości. Kim jesteś?
Pexels.com

Choleryk, flegmatyk, melancholik i sangwinik. Którym typem osobowości jesteś?

Dlaczego moje myśli i reakcje są takie, a nie inne? Co jest dla mnie ważne w relacjach i w pracy? Czemu złoszczę się na te rzeczy, a na inne już nie? Jeśli zastanawiałaś się kiedyś nad tymi pytaniami, zapoznaj się z klasyfikacją, która pomoże ci określić twój własny wzór osobowości.
Karolina Morelowska-Siluk
19.11.2020

Nasza osobowość ma swoją bazę. Tworzy się na czymś, co nazwać możemy materiałem wyjściowym – jest nim temperament. Dziedziczymy go po naszych przodkach i staje się on fundamentem naszego „charakteru”. Ujawnia się  już we wczesnym dzieciństwie, stąd właśnie jedno dziecko jest spokojne, inne wciąż płacze, a jeszcze inne bez przerwy się śmieje. Temperament najbardziej widoczny jest w dzieciństwie, bo z czasem do naturalnych cech osobowości dochodzi rozwijający się intelekt. Według badaczy temperament jest tym, co zostałoby w człowieku po odcięciu inteligencji oraz zdolności poznawczych. Objawia się przede wszystkim w naszym zachowaniu – w tym, jak bardzo bądź mniej emocjonalnie  reagujemy na bodźce, jak radzimy sobie w sytuacjach zagrożenia czy w sytuacjach konfliktu. Typy osobowości wg Hipokratesa Ludzkim temperamentem zajmowali się już starożytni uczeni. Hipokrates twierdził, że w każdym człowieku występuje właściwa mu proporcja czterech soków – humorów. Te soki to czarna żółć, żółta żółć, krew i flegma. Kilkaset lat później inny lekarz, Galen, każdemu z soków przyporządkował konkretny rodzaj temperamentu. I w ten sposób powstała jedna z pierwszych teorii dotyczących typów osobowości i wyróżniono 4 rodzaje temperamentu: sangwinik (łac. sanguis – krew), choleryk (gr. chole – żółć), melancholik (gr. mélanos – czarny + chole – żółć) i flegmatyk (gr. phlegma – flegma). Oczywiście każdy człowiek jest miksem różnych typów, jednak zwykle któryś z nich w nas dominuje. Czytaj także: Nie bądź taka miła! Kiedy próbujesz zadowolić wszystkich, tylko sobie szkodzisz Typy osobowości: choleryk Lubi być „w akcji”, dominować. Bywa, że ta potrzeba eskaluje w...

Czytaj dalej