Neurotyk żyje w ciągłym lęku. Objawy i przyczyny neurotyzmu
pexels.com

Neurotyk żyje w ciągłym lęku. Objawy i przyczyny neurotyzmu

Neurotycy są emocjonalni, wrażliwi, a każdy najmniejszy problem potrafi wytrącić ich z równowagi. Skąd u neurotyków bierze się takie zachowanie i jak mogą ułatwić sobie życie?
Karolina Morelowska-Siluk
02.02.2021

Model Wielkiej Piątki opracowany przez Paula Costę i Roberta McCrae’a określa rodzaje osobowości na podstawie czynników takich jak: neurotyczność, której przeciwieństwem jest stabilność emocjonalna; ekstrawersja i przeciwstawna jej introwersja; otwartość na doświadczenia, ugodowość lub jej przeciwieństwo – antagonizm; sumienność i przeciwne jej nieukierunkowanie. Według tego modelu czynniki określające osobowość są realne, niezmienne, biologicznie uwarunkowane (dziedziczne) i uniwersalne.

Książę Karol nawet po rozwodzie chciał mieć ostatnie zdanie

Czym jest neurotyzm?

Zatem według tej teorii neurotyk dziedziczy swój sposób myślenia i działania po swoich przodkach. Według innej teorii neurotyzm jest konsekwencją lęku, który towarzyszy człowiekowi od najmłodszych lat. Chodzi tu o lęk wywołany przez niedostateczną ilość ciepła i bliskości opiekunów, czy też przez odrzucenie z ich strony. Osoba dorastająca w takich warunkach może przejawiać w dorosłym życiu cechy osobowości neurotycznej.

Czytaj też: Przytulanie to lek na stres i napięcie nerwowe. Jak działa dotyk?

Jaki jest neurotyk?

Osobowość neurotyczna cechuje się bardzo dużą emocjonalnością, wrażliwością. Cechy te są na tyle silne, że czasem uniemożliwiają wręcz normalne, codzienne funkcjonowanie między ludźmi.

Neurotyk jest wycofany, lękliwy, non stop odczuwa duży poziom stresu. Brak równowagi emocjonalnej to jedna z najbardziej charakterystycznych cech osobowości. Zmienny nastrój z przewagą emocji takich jak: irytacja, złość, niepokój, zamartwianie się, strach, frustracja, zazdrość, samotność czy poczucie winy sprawiają, że człowiek w zasadzie wciąż czuje się po prostu źle.

Najmniejszy problem często powoduje, że neurotyk wpada w panikę, to także coś, co go cechuje. Osoby neurotyczne mają skłonności do zaburzeń psychicznych, jak depresja czy fobia oraz do zaburzeń lękowych. Psychologowie mówią, że neurotycy mogą mieć także problem z uzależnieniami. Neurotyk jest często swoim najbardziej surowym krytykiem, ma niskie poczucie własnej wartości.

Mocne strony neurotyka

Warto podkreślić, że neurotyzm ma także swoje jaśniejsze strony. Neurotyk jest świetnym obserwatorem, potrafi odczytać intencje drugiego człowieka, z łatwością przychodzi mu analizowanie mowy ciała, dzięki czemu potrafi odpowiednio wcześniej wyczuć niebezpieczeństwo.

Ponadto neurotyk potrafi zatroszczyć się o siebie.  Regularnie się bada, żyje zdrowo, aby uniknąć chorób, uczy się przed egzaminem, by na pewno go zdać, itd. Neurotycy nie martwią się jedynie o siebie, ale również o innych: rodzinę, przyjaciół. Pomagają w rozwiązywaniu problemów, udzielają rad i wyciągają rękę w trudnych sytuacjach. Potrafią być czułymi i kochającymi partnerami.

Czytaj także: Wysoko wrażliwi ludzie są często wykluczani, a mają wiele mocnych stron

Jak sobie radzić, będąc neurotykiem?

Neurotyczność nie jest zaburzeniem ani chorobą, nie może być zatem poddana leczeniu, jednak związana z tym typem osobowości niska samoocena, czasem pojawiająca się nerwica czy też zaburzenia lękowe są wskazaniem do podjęcia terapii. Terapia, najlepiej terapia poznawczo-behawioralna, pomoże neurotykowi ukierunkować myślenie i działanie w taki sposób, by lepiej radził sobie z codziennymi wyzwaniami. 

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Borderline
pexels.com/Tima Miroshnichenko

Borderline, czyli osobowość z pogranicza – przyczyny, objawy, leczenie

Borderline to najczęściej diagnozowane zaburzenie osobowości. Może się z nim zmagać nawet do 6 proc. populacji.
Kamila Geodecka
10.12.2020

Termin osobowość borderline został wprowadzony przez psychologa Robeta Knighta. Chciał on wydzielić grupę pacjentów, których zaburzenia psychiczne mieściły się pomiędzy zaburzeniami psychotycznymi (schizofrenią) a neurotycznymi  (nerwicami). W języku polskim możemy także zetknąć się z nazwą „osobowość z pogranicza” lub „osobowość typu borderline”. Czasami specjaliści używają angielskiej nazwy Borderline Personality Disorder oraz skrótu – BPD. Czym jest osobowość borderline? Zaburzenie osobowości borderline charakteryzuje się częstą zmianą emocji oraz burzliwymi i niestabilnymi relacjami z innymi ludźmi. Osoba zmagająca się z tym zaburzeniem będzie gwałtowna i impulsywna, a także będzie miała problem ze stabilnym postrzeganiem własnej osoby. W jednej chwili może być szczęśliwa i zadowolona, by zaraz poczuć smutek czy złość.  Borderline jest najczęściej diagnozowanym zaburzeniem osobowości. Specjaliści określają ją mianem osobowości naszych czasów. Szacuje się, że zaburzenie może dotykać od 1,6 do 6 proc. populacji. Ponad dwukrotnie częściej rozpoznawane jest u kobiet. Borderline – przyczyny Psychiatrzy i psychologowie wciąż nie znają dokładnej przyczyny występowania zaburzenia typu borderline. Zauważa się jednak, że ten typ zaburzeń częściej dotyka osób, które w dzieciństwie były narażone  na niekorzystne czynniki środowiskowe. Wśród nich możemy wymienić m.in. przemoc i nałogi w rodzinie, intensywne kłótnie najbliższych osób, częsta rozłąka  z bliskimi czy ciągły krytycyzm ze strony rodziców. Oprócz tego mogą to być także traumy, przez które osoba z zaburzeniem przechodziła w przeszłości, np. gwałt lub doświadczenie straty bliskiej osoby. Niektórzy psychiatrzy wskazują także na czynniki...

Czytaj dalej
Typy osobowości. Kim jesteś?
Pexels.com

Choleryk, flegmatyk, melancholik i sangwinik. Którym typem osobowości jesteś?

Dlaczego moje myśli i reakcje są takie, a nie inne? Co jest dla mnie ważne w relacjach i w pracy? Czemu złoszczę się na te rzeczy, a na inne już nie? Jeśli zastanawiałaś się kiedyś nad tymi pytaniami, zapoznaj się z klasyfikacją, która pomoże ci określić twój własny wzór osobowości.
Karolina Morelowska-Siluk
19.11.2020

Nasza osobowość ma swoją bazę. Tworzy się na czymś, co nazwać możemy materiałem wyjściowym – jest nim temperament. Dziedziczymy go po naszych przodkach i staje się on fundamentem naszego „charakteru”. Ujawnia się  już we wczesnym dzieciństwie, stąd właśnie jedno dziecko jest spokojne, inne wciąż płacze, a jeszcze inne bez przerwy się śmieje. Temperament najbardziej widoczny jest w dzieciństwie, bo z czasem do naturalnych cech osobowości dochodzi rozwijający się intelekt. Według badaczy temperament jest tym, co zostałoby w człowieku po odcięciu inteligencji oraz zdolności poznawczych. Objawia się przede wszystkim w naszym zachowaniu – w tym, jak bardzo bądź mniej emocjonalnie  reagujemy na bodźce, jak radzimy sobie w sytuacjach zagrożenia czy w sytuacjach konfliktu. Typy osobowości wg Hipokratesa Ludzkim temperamentem zajmowali się już starożytni uczeni. Hipokrates twierdził, że w każdym człowieku występuje właściwa mu proporcja czterech soków – humorów. Te soki to czarna żółć, żółta żółć, krew i flegma. Kilkaset lat później inny lekarz, Galen, każdemu z soków przyporządkował konkretny rodzaj temperamentu. I w ten sposób powstała jedna z pierwszych teorii dotyczących typów osobowości i wyróżniono 4 rodzaje temperamentu: sangwinik (łac. sanguis – krew), choleryk (gr. chole – żółć), melancholik (gr. mélanos – czarny + chole – żółć) i flegmatyk (gr. phlegma – flegma). Oczywiście każdy człowiek jest miksem różnych typów, jednak zwykle któryś z nich w nas dominuje. Czytaj także: Nie bądź taka miła! Kiedy próbujesz zadowolić wszystkich, tylko sobie szkodzisz Typy osobowości: choleryk Lubi być „w akcji”, dominować. Bywa, że ta potrzeba eskaluje w...

Czytaj dalej
Adobe Stock

Terapia systemowa, Gestalt czy CTB – czym różnią się najpopularniejsze nurty psychoterapii?

Różne nurty psychoterapii: systemowa, behawioralno-poznawcza, Gestalt, skoncentrowana na rozwiązaniu proponują inny system pracy z pacjentem. Jaką psychoterapię wybrać dla siebie? Zobacz podobieństwa i różnice.
Aleksandra Nowakowska
30.04.2020

Celem każdej terapii jest wyjście z cierpienia czy dyskomfortu, rozwiązanie problemu, z którym przychodzimy do gabinetu oraz rozwój osobisty. W efekcie mamy wieść lepsze życie, zgodne z własnym potencjałem. Droga do tego miejsca może być różna. Terapie Gestalt i systemowa sięgają do przeszłości. To nurty, które zakładają, że nieuświadomione przeżycia z dzieciństwa oraz powiązania rodzinne uniemożliwiają nam kontakt ze sobą i hamują życiową sprawczość. Przeszłość jest źródłem obecnych problemów, więc trzeba rzucić na nią światło świadomości.  Natomiast terapia skoncentrowana na rozwiązaniach  oraz terapia behawioralno-poznawcza koncentrują się na przyszłości i szybkich skutecznych sposobach, żeby znaleźć się w okolicznościach, których pragniemy. Służą temu wszelkie zasoby (zarówno wewnętrzne, jaki i zewnętrzne), które już posiadamy, a także dość prosta zmiana myślenia. Terapia Gestalt – teraźniejszość to echo przeszłości Jest nurtem terapii humanistycznej, egzystencjalnej. Twórcą tej metody był Frederick Perls, niemiecki lekarz, psychiatra i psychoanalityk, który twierdził, że w teraźniejszości odczuwamy zarówno przeszłość, jak i przyszłość, a w pracy terapeutycznej najważniejsze jest poszerzanie świadomości poprzez odkrywanie, co leży u źródła kryzysów. Przyczyn kryzysu terapeuta Gestalt często szuka w dzieciństwie, ponieważ według Perlsa niezaspokojenie  w pierwszych latach naszego życia takich potrzeb jak miłość, akceptacja czy autonomia, hamuje pełne doświadczenie siebie – kontakt z własnymi uczuciami i samopoznanie. W efekcie doświadczeń z dzieciństwa wykształcają się w nas nawykowe reakcje. A to prowadzi do dezintegracji osobowości. Terapeuci Gestalt uważają, że to, co sobie uświadamiamy,...

Czytaj dalej
Adobestock

Temperament i charakter. Co musisz o nich wiedzieć?

To one warunkują nasze zachowanie w codziennych sytuacjach
MWMedia
20.11.2008

Co to jest temperament? Osobowość człowieka to ogół unikalnych cech psychicznych, które w sposób stały kierują jego zachowaniem w różnych sytuacjach. Temperament zaś jest jedną z tych cech. Jest to cecha określająca wrodzony sposób reagowania na wszystko, co się wokół dzieje. Ujawnia się już we wczesnym niemowlęctwie, a nawet zaraz po urodzeniu - głównie w sposobie, w jaki dziecko ujawnia swoje emocje, a także w poziomie jego aktywności. Tak więc niektóre dzieci są spokojne, łagodne, radosne i wesołe - a inne pobudliwe (a nawet nadpobudliwe), aktywne, płaczliwe lub krzykliwe. Ta sama prawidłowość dotyczy osób dorosłych. Temperament to szczególny sposób zachowania, który pojawia się na tyle często, że określa daną osobę i pozwala przewidzieć jej reakcje na różne przyszłe sytuacje. Niektórzy dorośli są permanentnie odprężeni i niczym się nie przejmują, a inni są ciągle spięci i zamartwiają się na zapas - przy czym są to ich stałe cechy zachowania i przeżywania. To, co czyni dane cechy temperamentu pozytywnymi lub negatywnymi - zależy od ich wzajemnej równowagi. Pierwszą osobą w historii medycyny, która próbowała dokonać klasyfikacji cech temperamentalnych był znany wszystkim Hipokrates. Jego typologia była na tyle udana, że jej podstawy i nazewnictwo zachowały się do dzisiaj. Według tej klasyfikacji można ludzi podzielić na cztery podstawowe typy temperamentalne: melancholik, flegmatyk, sangwinik i choleryk. Melancholik : to osoba raczej smutna, introwertywna (zamknięta w sobie) i mało stabilna. Główne cechy: cichy, nietowarzyski, powściągliwy, pesymistyczny, trzeźwo myślący, surowy, lękliwy, chimeryczny. Typ słaby, niezrównoważony - z przewagą procesów hamowania nad pobudzeniem w układzie nerwowym. Flegmatyk : To osoba...

Czytaj dalej