Nerwica natręctw – przyczyny, objawy, leczenie
Unsplash.com

Nerwica natręctw – przyczyny, objawy, leczenie

Nerwica natręctw to potoczna nazwa zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (w skrócie nazywanych także OCD). Szacuje się, że to zaburzenie dotyka 2-3 proc. populacji.
Kamila Geodecka
09.12.2020

Nerwica natręctw należy do zaburzeń z grupy lękowej i łączy w sobie dwa główne elementy. Pierwszy z nich to kompulsja, czyli powtarzanie czynności, dzięki którym uda się wyciszyć lęk. Te zachowania często mogą przerodzić się w pewien rytuał, który nie zawsze będzie miał cokolwiek wspólnego z logiką – będzie za to dawał poczucie bezpieczeństwa. Najczęściej występujące kompulsje dotyczą m.in. liczenia, mycia, sprawdzania, potrzeby wielokrotnego upewniania się.

Drugi element to obsesja, która objawia się natrętnymi myślami pojawiającymi się w głowie osoby z zaburzeniami. Najczęściej będą to obsesje dotyczące brudu, agresji czy potrzeby symetrii. 

Kompulsje oraz obsesje uporczywie nawracają i sprawiają, że osoba z nerwicą natręctw będzie odczuwała coraz większy niepokój i dyskomfort w życiu. Chociaż chory może czuć, że jego działania nie mają logicznego sensu, będzie wielokrotnie wykonywał czynności, by ochronić się przed lękiem.

Czytaj także: Zaburzenia lękowe – co to takiego?

Katarzyna Miller: „Romantyczna miłość jest tylko na chwilę, jeśli w nią wierzycie, przegracie”

Nerwica natręctw – przyczyny

Podobnie jak w przypadku wielu innych zaburzeń psychicznych nerwica natręctw może mieć wiele przyczyn. Naukowcy zwracają uwagę na wpływ dziedziczenia i czynników genetycznych oraz na charakterystyczne elementy budowy i funkcjonowania mózgu. Nerwica natręctw może pojawić się także po przebyciu niektórych infekcji, np. popularnej anginy.

Warto jednak wiedzieć, że wielu specjalistów uważa nerwicę natręctw za chorobę cywilizacyjną. Zwiększone tempo pracy, ciągły pośpiech i brak odpoczynku, przewlekły stres – wszystko to może być przyczyną pojawienia się zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Niebagatelne jest także poczucie ciągłego niedowartościowania. Gdy czujemy się gorsi od innych, zaczynamy postrzegać własne „ja” w negatywnych kategoriach, a to może prowadzić do pojawienia się zaburzeń nerwicowych.

Nerwica natręctw może wystąpić także u osób, które przeżyły traumę, uraz poporodowy, fizyczny lub psychiczny.

Nerwica natręctw – objawy

Osoba zmagająca się z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi odczuwa natrętny przymus wykonywania pewnych czynności. Chorzy są świadomi tego, że są one bezsensowne, nielogiczne, a czasami absurdalne. Muszą je jednak wykonać, ponieważ w innym razie zaczną odczuwać silny lęk i niepokój. Zazwyczaj osoby z bliskiego otoczenia zauważą objawy nerwicy natręctw, np. częste mycie rąk. Inne natręctwa to m.in.:

  • Przymus kolekcjonowania i zbierania rzeczy, nawet jeśli nie są one potrzebne. Czasami ten rodzaj nerwicy natręctw nazywa się także syndromem zbieractwa.
  • Przymus mycia siebie oraz przedmiotów, których się dotyka. Zazwyczaj będzie to także dotyczyło ciągłego sprzątania i porządkowania pomieszczeń.
  • Przymus ciągłej kontroli rzeczy, np. sprawdzanie, czy żelazko zostało wyłączone, a światło zgaszone.
  • Przymus wykonywania rytuałów, czyli sekwencji czynności, która mają zapewnić „ochronę”  przed katastrofami i nieszczęściami.

Można wyróżnić także nerwicę natręctw myślowych. W tym przypadku nachalne myśli pojawiają się u chorego w sposób niekontrolowany i wbrew jego woli. Taka osoba będzie świadoma tego, że jej myśli są absurdalne, przykre, a czasami nawet wstydliwe. W tym rodzaju nerwicy natręctw nie występuje element kompulsji. Natrętne myśli dzielą się na następujące kategorie:

  • Luminacje, które objawiają się wielogodzinnym i pseudofilozoficznym analizowaniem pewnego tematu. Jednocześnie chory nie będzie mógł przyjąć jednoznacznego stanowiska.
  • Lęk przed brudem i nieporządkiem oraz obsesyjne myśli dotyczące porządku i zachowania symetrii w najbliższym otoczeniu.
  • Nachalna niepewność oraz przymus wielokrotnego sprawdzania przez chorego tego, czy np. umył ręce, wyłączył piekarnik itp.
  • Myśli pojawiające się w kontrze do opinii innych. Często mogą mieć charakter bluźnierczy. Mogą pojawić się np. na spotkaniu w pracy, w kościele lub na wykładzie, z którego treścią chory się nie zgadza.
  • Natrętne impulsy, przez które chory ma chęć wykonywania rzeczy niewłaściwych, wstydliwych, nieakceptowanych społecznie oraz ryzykownych. Te myśli nie będą jednak realizowane.

U chorego z nerwicą natręctw mogą pojawić się także dodatkowe objawy, np. zaburzenia depresyjne, symptomy zaburzeń lękowych, strach przed ostrymi przedmiotami, lęk przed zarazkami czy tiki nerwowe.

Czytaj także: Nerwica lękowa: 10 typowych objawów, których nie można lekceważyć

Nerwica natręctw – leczenie

Zazwyczaj podstawową metodą leczenia będzie farmakoterapia. Zwykle pacjentowi przepisywane są leki z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny – SSRI. Najczęściej ustalana dawka dzienna jest wyższa niż w przypadku zaburzeń depresyjnych. Pacjentom zaleca się także rozpoczęcie psychoterapii, zazwyczaj w nurcie poznawczo-behawioralnym lub nieco rzadziej – psychodynamicznym. Najlepsze efekty przynosi połączenie farmakoterapii oraz odpowiedniej psychoterapii. Proces leczenia zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych może trwać od kilku miesięcy do kilku lat.

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Nerwica lękowa: 10 typowych objawów
pexels.com

Nerwica lękowa: 10 typowych objawów, których nie można lekceważyć

Z nerwicą lękową mamy do czynienia wtedy, gdy pojawiają się zaburzenia emocjonalne, natrętne myśli, a także objawy psychosomatyczne. Charakterystyczne jest to, że osoba chorująca zdaje sobie sprawę, że jej symptomy mają źródło w psychice, ale ta świadomość nie pozwala przestać się bać. Poznaj wszystkie typowe objawy kryjące się za nerwicą lękową.
Karolina Morelowska-Siluk
07.12.2020

Nerwica lękowa jest jedną z najczęściej występujących i jednocześnie jedną z najtrudniejszych do zdiagnozowania nerwic. Jej istotą jest występowanie samonapędzającego się mechanizmu, który przypomina błędne koło. Co to oznacza? Stany lękowe wywołują niepokojące reakcje somatyczne i psychotyczne organizmu, a te nakręcają jeszcze większy lęk. Tu nie ma końca… A życie z nerwicą jest ogromnym cierpieniem. To zespół zaburzeń, który jest w stanie całkowicie sparaliżować funkcjonowanie i życie chorego. Skąd bierze się nerwica lękowa? U podłoża nerwicy dość często leży trauma albo brak zaspokojenia emocjonalnych potrzeb w przeszłości, głównie w dzieciństwie. Równie często nerwica jest efektem wewnętrznego konfliktu – nasze możliwości nie idą w parze z oczekiwaniami otoczenia i z presją. Czytaj też: Zaburzenia lękowe. Jak pokonać lęk? Objawy nerwicy lękowej Nerwica może objawiać się w bardzo różny sposób. Mogą pojawiać się dolegliwości somatyczne, zaburzenia funkcji poznawczych, problemy emocjonalne. W zasadzie u każdej osoby przebieg choroby jest bardzo indywidualny, a objawy mogą, ale nie muszą występować jednocześnie. Ponadto da się je przypisać wielu innym chorobom, dlatego dość ciężko ją zdiagnozować. Objawy somatyczne: Do częstych objawów somatycznych zalicza się: bóle różnych organów ciała, suchość w ustach, kołatanie serca, nadmierne pocenie się, uczucie gorąca/zimna, problemy związane z jelitami, zaburzenia seksualne, zaburzenia równowagi, problemy z widzeniem i słuchem, brak czucia w różnych partiach ciała, stępiony smak, kłopoty z mówieniem. Czytaj także: Przewlekły stres prowadzi do chorób psychosomatycznych. Poznaj jego mechanizm! Objawy psychotyczne: Psychotycznymi objawami...

Czytaj dalej
Fotolia

Czym są zaburzenia adaptacyjne i jak sobie z nimi radzić?

Jak podnieść się i iść dalej w trudnych sytuacjach?
Bartłomiej Perczak
06.06.2008

Zaburzenia adaptacyjne są emocjonalną i stresową reakcją na ważne zdarzenia życiowe , które nie przekraczają granic zwykłego ludzkiego doświadczenia. Przyczyną takiej reakcji może być nagła choroba , zwłaszcza jeśli powoduje upośledzenie funkcjonowania w społeczeństwie, utrata bliskiej osoby, gwałtowna zmiana statusu społecznego lub materialnego, przeprowadzka (zwłaszcza emigracja do kraju o bardzo odmiennej kulturze), utrata pracy lub przejście na emeryturę. Istotą tego zaburzenia są trudności z przystosowaniem się do nowopowstałych warunków życia. Stres jest reakcją Niejednokrotnie jednak zdarzenie, które powoduje trudności adaptacyjne , nie tylko poprzez stres i emocje, ale również obiektywnie, utrudnia bądź całkowicie uniemożliwia przystosowanie się. Dzieje się tak np. w przypadku, gdy czynnikiem wywołującym zaburzenie jest utrata rodziców przez małoletnie dzieci, utrata środków do życia itp. Najważniejsze objawy zaburzeń adaptacyjnych to: nastrój depresyjny, lęk, zamartwianie się, poczucie bezradności często połączone z niepodejmowaniem prób radzenia sobie z powstałymi trudnościami, ograniczona zdolność do wykonywania zwykłych codziennych czynności, zanik motywacji . Często można obserwować także niechęć do kontaktów z otoczeniem, koszmary senne , a w przypadku dzieci także moczenie nocne. Wszystkie objawy powinny pojawić się nie później niż w ciągu ok. 1 miesiąca od zdarzenia będącego przyczyną i ustąpić samoistnie po ok. 6. miesiącach. Jeśli objawy przedłużają się, następuje zmiana diagnozy. Jak sobie poradzić? Leczenie zaburzeń adaptacyjnych często ogranicza się do podawania środków uspokajających (jeśli wśród objawów dominuje lęk). Podobnie jak w innych zaburzeniach spowodowanych stresem jest...

Czytaj dalej
Depresja sezonowa, a depresja chroniczna
Unsplash

Depresja sezonowa a depresja chroniczna. Sposoby na sezonowe zaburzenia nastroju

Depresja to poważna i niestety powszechna choroba, której nie wolno lekceważyć. Może dotknąć każdego z nas. Wyróżnia się również depresję związaną ściśle z porą roku i nazywa się ją depresją sezonową. Co odróżnia te dwa stany?
Karolina Morelowska-Siluk
12.11.2020

Główne psychologiczne objawy przewlekłej depresji to: obniżony nastrój, utrata zainteresowań i zdolności cieszenia się czymkolwiek, zmniejszona energia, osłabienie koncentracji i uwagi, niska samoocena i brak wiary w siebie, ciągłe poczucie winy, pesymistyczna wizja przyszłości, aż w końcu myśli albo czyny samobójcze. Do somatycznych objawów depresji zalicza się m.in.: bóle głowy, karku, brzucha, nieprawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego, zmniejszony apetyt, zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność), zaburzenia seksualne, zaburzenia cyklu miesiączkowego. To wszystko objawy, które utrzymują się przez długi czas, niezależnie od pory roku. Jednak psychologowie wyróżniają także depresję związaną ściśle z porą roku i nazywają ją depresją sezonową. Depresja sezonowa Sezonowe zaburzenie nastroju, czyli depresja jesienna/zimowa, spowodowane jest przede wszystkim niedoborem światła. Depresja sezonowa trwa zwykle kilka tygodni do maksymalnie kilku miesięcy, jej epizody zwykle są łagodne lub umiarkowane, rzadko ciężkie. Do dość typowych cech tej depresji należą: nadmierna senność (ze znacznym pogorszeniem jakości snu), znaczne obniżenie energii życiowej, wzmożony apetyt na węglowodany i przyrost masy ciała. Domowe sposoby na sezonowe zaburzenie nastroju Jednym ze sprawdzonych domowych sposobów na jesienną chandrę, którego działanie zostało potwierdzone klinicznie, jest zastosowanie dziurawca zwyczajnego, który można przyjmować w postaci tabletek lub herbaty ziołowej. Dziurawiec zalecany jest w leczeniu lekkiej depresji, a jego korzystne działanie jest medycznie potwierdzone. Jednak, co bardzo ważne, nie wolno łączyć kuracji dziurawcem z terapią światłem lub przyjmowaniem leków antydepresyjnych. Innym, także potwierdzonym sposobem radzenia sobie z depresją sezonową jest...

Czytaj dalej