Myśli samobójcze – objawy, przyczyny, pomoc bliskiej osobie
Adobe Stock

Myśli samobójcze – objawy, przyczyny, pomoc bliskiej osobie

Myśli samobójcze to jeden z najpoważniejszych objawów depresji. Mogą dotyczyć każdej grupy wiekowej i społecznej. Najczęściej poprzedzają je tzw. myśli rezygnacyjne.
Kamila Geodecka
10.03.2021

Szacuje się, że rocznie dwa razy więcej Polaków popełnia samobójstwo niż ginie na drogach. O wypadkach samochodowych mówi się jednak wiele, nawet w szkołach, a samobójstwa oraz myśli samobójcze wciąż pozostają tematem tabu. Warto jednak o tym rozmawiać, starać się zrozumieć oraz reagować w odpowiednich momentach.

Książę Karol nawet po rozwodzie chciał mieć ostatnie zdanie

Przyczyny myśli samobójczych   

Myśli samobójcze nie zawsze oznaczają, że ktoś faktycznie chce odebrać sobie życie. Jak mówi psychiatra Melissa Welby, osoby, u których pojawiają się myśli samobójcze, często chcą się po prostu poczuć lepiej, ale nie wiedzą, jak to zrobić oraz czy w ogóle mogą to zrobić. Czasami myśli samobójcze wyrażają również inne emocje czy stany psychiczne człowieka. Mogą być skrótem do takich uczuć jak: zawstydzenie, samotność, bezradność, przygnębienie, poczucie winy, złość lub poczucie beznadziei i przerażenia.

Myśli samobójcze mogą przypominać także osobom chorym i żyjącym w strachu, że tak naprawdę mają kontrolę nad swoim życiem. To także mechanizm radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Niektóre osoby dzięki myślom samobójczym mogą się uspokoić – to jednak niezdrowa praktyka, która bardzo często zostaje zakorzeniona przez rodziców w okresie dziecięcym. U części osób myśli samobójcze mogą pojawić się po zażyciu niektórych środków odurzających.

Myśli samobójcze a depresja i inne choroby

Myśli samobójcze są bardzo poważnym objawem depresji i nigdy nie należy ich lekceważyć. Najczęściej są poprzedzane przez tzw. myśli rezygnacyjne, które zazwyczaj przyjmują formę rozważań na temat bezsensowności własnego życia. Na tym etapie osoba chora zauważa także atrakcyjność śmierci. Należy zrobić wszystko, by myśli rezygnacyjne u osób chorujących na depresję nie przerodziły się w myśli samobójcze. 

Myśli samobójcze mogą być powiązane także z innymi chorobami psychicznymi. Pojawiają się u osób uzależnionych od alkoholu lub innych substancji odurzających. Szczególnie często zauważa się je w sytuacji odstawienia danej używki, czyli w zespole abstynencyjnym. Myśli samobójcze występują także u osób chorujących na chorobę afektywną dwubiegunową oraz u osób z nieprawidłowo ukształtowaną osobowością, które w sposób nieodpowiedni radzą sobie m.in. ze stresem.

Czytaj także: Objawy depresji. 10 najczęstszych symptomów, których nie należy lekceważyć

Myśli samobójcze – jak pomóc bliskiej osobie?

Jeżeli chcemy pomóc komuś, kto doświadcza myśli samobójczych, musimy przede wszystkim zauważyć pewne objawy. Zaniepokoić mogą nas słowa wypowiadane przez osobę chorą. Powinniśmy zwrócić uwagę na takie sformułowania jak:

  • „to mnie przerasta”,
  • „mam już tego dość”,
  • ,,to nie ma sensu”,
  • ,,to jest zbyt trudne”,
  • ,,nie mam siły”.

Zwróćmy uwagę na to, czy ta osoba zaniedbuje swoje obowiązki, nadużywa alkoholu lub izoluje się od ludzi. Pomyślmy też o tym, czy w najbliższej przeszłości musiała zmierzyć się z trudnymi wydarzeniami, takimi jak: śmierć kogoś bliskiego, rozstanie z partnerem lub utrata pracy.

Jeśli zauważymy jakiekolwiek niepokojące objawy, nie bójmy się zapytać wprost o to, czy wszystko jest w porządku. Mówmy otwarcie i szczerze oraz nie obawiajmy się bezpośrednich pytań o myśli samobójcze. Okażmy wsparcie i podajmy pomocną dłoń. Zaproponujmy kontakt z psychiatrą lub psychologiem oraz wskażmy konkretne miejsca, do których osoba chora może się udać, by uzyskać pomoc. Możemy pomóc w rejestracji do przychodni lub zaoferować wspólną podróż na pierwsze spotkanie ze specjalistą. 

Jeśli sami doświadczamy myśli samobójczych, koniecznie zwróćmy się do specjalisty oraz nie bójmy się prosić o pomoc. Pamiętajmy o tym, że istnieją telefony zaufania, szpitale psychiatryczne, Poradnie Zdrowia Psychicznego, w których dostaniemy darmową pomoc oraz Ośrodki Interwencji Kryzysowej, gdzie terminy spotkań ze specjalistami są naprawdę krótkie. Pomoc dostaniesz również, dzwoniąc pod numery telefonu organizacji pozarządowych i placówek publicznych lub prywatnych: 

  • Antydepresyjny Telefon Forum Przeciw Depresji: 22 594 91 00
  • Telefon zaufania dla osób dorosłych w kryzysie emocjonalnym: 116 123
  • Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111
  • ITAKA- centrum wsparcia dla osób w stanie kryzysu psychicznego: 800 70 2222
  • ITAKA – Antydepresyjny telefon zaufania: 22 484 88 01
  • Ośrodek Interwencji Kryzysowej: 22 837 55 59
  • Telefon zaufania – dla osób, które potrzebują natychmiastowego interwencyjnego wsparcia: telefon zaufania: 22 621 35 37 oraz telefon Interwencyjny: 600 070 717
  • Telefoniczna Pierwsza Pomoc Psychologiczna: 22 425 98 48

Czytaj także: 5 nawyków ludzi z ukrytą depresją. Rozpoznaj je i zareaguj!

Myśli samobójcze – leczenie

W większości przypadków leczenie myśli samobójczych wiąże się z rozpoznaniem innej choroby – na przykład depresji. W takiej sytuacji lekarz najczęściej włącza farmakoterapię oraz kieruje pacjenta na psychoterapię. Jak mówi doktor Melissa Welby, niektórzy pacjenci obawiają się, że jeśli zgłoszą występowanie myśli samobójczych, zostaną wysłani do szpitala psychiatrycznego. Ta forma leczenia jest jednak sugerowana tylko w niektórych przypadkach.

Hospitalizacja jest konieczna między innymi wtedy, gdy ogólny stan psychiczny pacjenta lub pacjentki jest zły, a w przeszłości dochodziło już do prób samobójczych. Pobyt w szpitalu zaleca się także osobom, które są samotne lub samotnie wychowują dzieci. Decyzję o tym zawsze podejmuje jednak lekarz, który diagnozuje pacjenta oraz zwraca uwagę na nasilenie myśli samobójczych.

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Stres czy coś więcej? Niepokojące objawy
Finn Hackshaw/Unsplash.com

To może być coś więcej niż stres. 5 objawów, które powinny cię zaniepokoić

Żyjemy w ciągłym stresie, jesteśmy zabiegane, zmęczone, narasta w nas frustracja. Zdarza się jednak, że to, co początkowo bierzemy za wynik stresu, jest objawem m.in. depresji lub zaburzeń lękowych. Na jakie sygnały warto zwrócić uwagę i kiedy zacząć szukać pomocy?
Hanna Szczesiak
16.11.2020

Stres jest całkowicie naturalną reakcją organizmu na nieprzyjemne doświadczenia, z którymi nie do końca umiemy sobie poradzić. Tego typu sytuacje, nazywane stresorami, wywołują w nas psychiczny i fizyczny dyskomfort. Choć wiele mówi się o technikach radzenia sobie ze stresem – nauczaniu się odpuszczać, ćwiczeniach oddechowych, medytacji, sztuce relaksowania się, czasem to nie wystarcza. Wtedy potrzebujemy pomocy specjalisty, psychologa lub psychoterapeuty, który pomoże nam odnaleźć źródło naszych problemów i wypracować sposób, by z nimi walczyć. Co powinno nas zaniepokoić? Czytaj też: Medytacja zmniejsza stres i redukuje napięcie. Wystarczą 3 minuty dziennie Problemy ze snem Wielu z nas przynajmniej raz w życiu doświadczyło nieprzespanej nocy. Kładziesz się do łóżka, ale nie możesz zasnąć. W głowie kołaczą się myśli, czujesz niepokój, masz wrażenie, że czegoś nie zrobiłaś, że coś jest nie tak. Choć bardzo chcesz zasnąć, męczysz się, a sen nie przychodzi. Jeśli jednak od dłuższego czasu cierpisz na bezsenność i niemal każdej nocy szukasz sposobu, by w końcu zasnąć, to może być objaw poważniejszych schorzeń, a nie wyłącznie reakcja organizmu na stres. Zaburzenia apetytu Gdy jesteśmy zestresowane, możemy albo całkowicie stracić apetyt, albo wręcz przeciwnie: mieć niepohamowaną ochotę na jedzenie. Zdarza się, że w takich chwilach tracimy nieco na wadze lub tyjemy. Zwykle jednak taki stan nie powinien utrzymywać się zbyt długo. Jeśli zauważyłaś, że od dłuższego czasu rekompensujesz sobie trudne emocje jedzeniem lub musisz zmuszać się do jedzenia, najwyższy czas poszukać prawdziwego źródła problemu. Możesz cierpieć na zaburzenia odżywiania. Używki Jedną z najbardziej szkodliwych metod radzenia sobie ze stresem jest sięganie po używki. Alkohol, narkotyki, czasem...

Czytaj dalej
Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra
Adobe Stock

Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra – czym się różnią? 

Kto jest kim? Do kogo zwrócić się z jakim problemem? Te trzy profesje są bardzo często mylone, a pacjenci nie potrafią wskazać różnić pomiędzy psychoterapeutą, a psychologiem i psychiatrą. To bardzo praktyczna wiedza, bo warto wiedzieć u kogo najlepiej szukać pomocy.
Karolina Morelowska-Siluk
25.10.2020

Psyche to w tłumaczeniu „dusza”. Wszystkie nazwy zawodów zaczynające się na to słowo określają zatem kogoś, kto zajmuje się psychiką człowieka. Dlatego zarówno psycholog, psychoterapeuta, jak i psychiatra leczą naszą duszę. Ale każdy z tych specjalistów pomaga w zupełnie inny sposób oraz w innych problemach związanych bezpośrednio ze zdrowiem psychicznym. Wielu specjalistów przyznaje, że często zdarza im się usłyszeć niewłaściwe nazewnictwo wykonywanej przez nich profesji, np. pacjenci psychologa tytułują „doktorem” i proszą go o przepisanie leku. Psycholog, psychiatra i psychoterapeuta to trzy odrębne zawody, których kompetencje, chociaż czasami zbliżone, są jednak inne.  Czym zajmuje się psycholog? Psycholog to magister psychologii. Warto udać się do niego, kiedy potrzebujemy diagnozy psychologicznej, np. dotyczącej kompetencji intelektualnych. Taka diagnoza bywa pomocna w leczeniu neurologicznym lub psychiatrycznym. Poza tym psychologowie zajmują się różnymi specyficznymi problemami, zależnie od tego, jakie dodatkowe szkolenie przeszli i gdzie pracują, np. psycholog zatrudniony w poradni psychologiczno-pedagogicznej poradzi nam, jak pomóc dziecku w trudnościach szkolnych. Psycholog na oddziale psychiatrycznym pomoże zmierzyć się z chorobą psychiczną. Psycholog pracujący w Ośrodku Interwencji Kryzysowej będzie przygotowany do udzielania wsparcia w kryzysie (np. ofiarom przemocy). Psycholog w ośrodku adopcyjnym pomoże nam przejść przez proces przygotowań do adopcji, psycholog w hospicjum będzie wiedział, jak nam towarzyszyć w mierzeniu się z odchodzeniem kogoś bliskiego. Żaden z nich nie ma jednak kompetencji do prowadzenia psychoterapii, chyba że szkolił się w tym kierunku. Psychoterapię prowadzić może tylko psychoterapeuta. W czym nam pomoże psychoterapeuta?...

Czytaj dalej
Jakie są objawy depresji?
Annie Spratt/Unsplash.com

Objawy depresji. 10 najczęstszych symptomów, których nie należy lekceważyć

Depresja to poważna choroba, która może dotknąć każdego. Wśród objawów najczęściej wymienia się smutek oraz apatię. Na jakie symptomy depresji trzeba jeszcze zwrócić uwagę?
Karolina Morelowska-Siluk
04.12.2020

Specjaliści na całym świecie alarmują, że depresja to pandemia naszych czasów. Według WHO jest ona czwartym największym problemem zdrowotnym we wszystkich krajach. Właściwe nie ma nikogo, kto nie byłby na nią narażony, tym bardziej nie wolno lekceważyć jej objawów. Jej rozpoznanie nie zawsze jest łatwe, bo granica między „zwyczajnym” smutkiem a chorobą bywa nieostra. Są jednak pewne wytyczne, które pomagają odróżnić od siebie te stany. Diagnozowanie depresji WHO podaje kryteria diagnostyczne zaburzeń depresyjnych. Podkreśla się jednak, że mają one charakter pomocniczy. Ostateczną diagnozę może postawić tylko psycholog lub psychiatra po bezpośrednim kontakcie z pacjentem. WHO wyróżnia trzy podstawowe objawy depresji (to trzy pierwsze z poniższej listy) oraz siedem objawów dodatkowych. Czytaj też: Depresja sezonowa może dotknąć każdego. Psycholożka tłumaczy, jakie objawy powinny nas zaniepokoić Objawy depresji obniżony nastrój niemożność odczuwania radości (anhedonia) brak energii (anergia) negatywna ocena siebie samego poczucie winy myśli i próby samobójcze brak sprawności intelektualnej zaburzenia dotyczące codziennej aktywności zaburzenia snu zaburzenia apetytu i zmiana masy ciała (zwykle, ale nie zawsze jej spadek) Inne objawy depresji Znaczenie ma także wygląd chorego. Należy zwrócić uwagę na: mimikę (czy nie jest uboga); wyraz twarzy (czy nie jest smutna albo napięta); głos (czy nie jest monotonny, czy nie jest pozbawiony modulacji, czy tempo wypowiedzi nie jest spowolnione); ruchy (czy nie są ociężałe, ale też czy nie są „nerwowe”, np.: częsta zmiana pozycji ciała w czasie siedzenia, manipulowanie palcami rąk, itd.). Depresji towarzyszą czasem także dolegliwości somatyczne: bóle żołądkowo-jelitowe,...

Czytaj dalej
depresja

7 głównych typów depresji – to z nimi lekarze spotykają się najczęściej

Depresja kojarzy nam się z obniżonym nastrojem, poczuciem pustki oraz brakiem sił psychicznych. Rzadko jednak myślimy o tym, jakie są konkretne rodzaje depresji.
Kamila Geodecka
23.11.2020

Depresja już oficjalnie została zaliczona do jednej z chorób cywilizacyjnych. Chociaż świadomość na jej temat wzrasta, wciąż wydaje się, że wiemy o niej za mało. Przez to nie zawsze potrafimy pomóc bliskiej nam osobie, która choruje na depresję. O czym między innymi warto wiedzieć? O tym, że mamy kilka rodzajów depresji, które mogą charakteryzować się różnymi objawami i pojawiać się w różnych okresach. Objawy mogą trwać dłużej lub krócej, a także mogą charakteryzować się  różnym nasileniem. Każdy z typów depresji wymaga innego planu działania ustalonego przez lekarza i psychoterapeutę. Depresja duża Czasami możemy usłyszeć o depresji klinicznej, którą lekarze nazywają ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi, depresją endogenną lub dużą depresją. Zazwyczaj podstawą tego schorzenia są zmiany organiczne, czyli m.in. zaburzenia hormonalne, niedobór serotoniny czy zmiany neurologiczne. Pacjenci z dużą depresją mają obniżony nastój, brak chęci do życia, odczuwają przygnębienie oraz permanentny smutek. Często zauważalne jest także zobojętnienie na kontakty społeczne. Niestety w tym rodzaju depresji pojawiają się także myśli i próby samobójcze. W przypadku depresji endogennej konieczne jest rozpoczęcie farmakoterapii, którą najlepiej wspierać psychoterapią. Depresja sezonowa Depresja sezonowa pojawia się cyklicznie, zazwyczaj w okresie jesienno-zimowym. Jest to reakcja organizmu na niedobór światła słonecznego. Najczęściej objawia się obniżonym nastrojem, poczuciem melancholii, spadkiem energii oraz dużą sennością. Niekiedy może pojawić się także przyrost masy ciała. Chociaż depresja sezonowa może sama minąć wraz z nadejściem wiosny, jej objawów nie można bagatelizować. Dla własnego komfortu warto...

Czytaj dalej