Między manią a depresją. Choroba dwubiegunowa to piekło
Adobe Stock

Między manią a depresją. Choroba dwubiegunowa to piekło

Na chorobę afektywną dwubiegunową, często zapadają
Aleksandra Nowakowska
07.05.2020

Cierpiał na nią Wojciech Młynarski, Amy Winehouse, Sting. I cały tłum innych znanych osób. Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) często dopada wysokowrażliwców, osób z wysokim IQ, perfekcjonistów Według statystyk nawet co dziesiąty dorosły człowiek może mieć lżejsze lub cięższe zaburzenia z cechą dwubiegunowości.

Życie na huśtawce. Piekło. Emocjonalny rollercoaster. Tak o chorobie dwubiegunowej mówią nie tylko ci, którzy na nią chorują, ale też ich najbliżsi: rodzina, przyjaciele.

Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) to zaburzenie psychiczne, które charakteryzuje się znaczącymi wahaniami nastroju. Nigdy nie wiadomo, co przyniesie kolejny dzień. Chory doświadcza naprzemiennych „wzlotów”: czyli manii albo hipomanii (która występuje do czterech dni), oraz „upadków” – depresji. Okresy maniakalne i depresyjne mogą być krótkie: trwać od kilku godzin do kilku dni, albo znacznie dłuższe: do kilku tygodni lub nawet miesięcy.

„Dwubiegunówka”, potocznie też nazywana depresją maniakalną pojawia się przed 35. rokiem życia. Długo może pozostawać nierozpoznana. Dlatego eksperci przyjęli, że aby stwierdzić chorobę afektywną dwubiegunową, wystarczy jeden epizod maniakalny i jeden depresyjny, który trwa co najmniej tydzień i stanowi zauważalną zmianę w stosunku do zwykłego dotychczasowego zachowania.

Książę Karol nawet po rozwodzie chciał mieć ostatnie zdanie

Jakie są fazy choroby dwubiegunowej?

  1. Mania. Epizod maniakalny można rozpoznać po nadmiernym nieuzasadnionym optymizmie, nadpobudliwości, silnym rozdrażnieniu, niewielkiej potrzebie snu. Cierpiącym na tę przypadłość wydaje się, że mogą zrobić wszystko, bo w ich umyśle żadne ograniczenia nie istnieją. Zwykle planują kilka rzeczy naraz, ale brakuje im konsekwencji w osiąganiu zamierzonych celów, a działania często są sprzeczne przy nielogicznych założeniach. Jednocześnie jednak mają mocne przekonanie, że osiągną sukces. Ich samoocena gwałtownie wzrasta i żyją w poczuciu własnej wyjątkowości. Często przeceniają swoją wewnętrzną moc, możliwości oraz umiejętności, ponieważ przestają racjonalnie myśleć. Mogą ryzykować finansowo (zaciągać pożyczki, w sposób niekontrolowany wydawać pieniądze), zrywać relacje (lub spontanicznie je nawiązywać), podejmować różne pochopne nieprzemyślane decyzje.

    W czasie epizodu maniakalnego rozpiera ich energia, wpadają na pomysł za pomysłem i trudno ich powstrzymać. Takie zachowania najczęściej są wyczerpujące dla rodziny, przyjaciół czy współpracowników, przy czym o manii świadczy zmiana zwyczajowego postępowania.

    Podczas manii często dochodzi do nadużywania alkoholu lub narkotyków. Czasami może zwracać uwagę spora zmiana w dotychczasowym wyglądzie, na przykład kolorów na jaskrawe lub makijażu na bardziej wyzywający. Chorzy na zaburzenie dwubiegunowe doświadczają gonitwy myśli, która objawia się nieprzerwanym potokiem słów. Ich umysł pracuje tak szybko, że mogą wymyślać rymy, frazy piosenek, przemowy i nie potrafią tego przerwać. Impulsywność może objawiać się spontanicznym tańcem lub silną potrzebą ruchu. Ta nadaktywność staje się zdezorganizowana lub nawet niebezpieczna do tego stopnia, że ​​wymaga hospitalizacji. Podczas manii mogą wystąpić objawy psychotyczne. Psychoza to stan, w którym osoba nie jest w stanie odróżnić iluzji od rzeczywistości. Jej objawami są na przykład halucynacje czy fałszywe przekonanie o posiadaniu specjalnych mocy lub tożsamości – urojenia dotyczące siły uzdrawiania czy wynalzczości, posłannictwa, wielkiej misji. Objawy psychotyczne wskazują na nasiloną manię, która wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej i leczenia.

  2.  Hipomania. To mniej nasilone objawy manii, które trwają krócej (do czterech dni) i nie wpływają na życie w tak destrukcyjnym stopniu jak mania. Podczas hipomanii nie pojawiają się też objawy psychotyczne. Kontrola zachowań oraz krytycyzm zostają częściowo zachowana, ale osobę taką rozpiera energia i ma poczucie zwiększonej mocy. Dlatego podejmuje różne ambitne aktywności, które najczęściej są lekkomyślne, ale zazwyczaj nie kończy podjętych zadań. Hipomania często objawia się trudnościami z koncentracją uwagi. Zwykle ani pacjent, ani jego otoczenie nie widzi potrzeby leczenia i postrzega ten epizod  jako poprawę po okresie depresyjnym.

  3. Depresja: ten epizod wygląda jak klasyczna depresja z różnym nasileniem jej objawów. Najczęściej jest to dojmujący smutek, brak energii do działania, niechęć do angażowania się w to, co kiedyś sprawiało przyjemność, poczucie bezradności i beznadziejności. Podczas tej fazy osoby z chorobą afektywną dwubiegunową mogą nie mieć siły, żeby wstać z łóżka, ponieważ żyją w przekonaniu, że ich życie nie ma  sensu ani celowości. Ich pesymizm rośnie w siłę, podobnie jak lęk a obniża się libido. W odróżnieniu od depresji jednobiegunowej może wystąpić silniejsze rozdrażnienie, nerwowość, wahania nastrojów od płaczliwości po chwilową nieuzasadnioną radość oraz trudny do opanowania natłok myśli.

    W tym czasie osoby chore na depresję maniakalną często albo nie mają apetytu i chudną, albo przybierają na wadze. Cierpią na bezsenność, albo są apatyczne. Mogą mówić lub myśleć o samobójstwie. Podobnie jak w przypadku epizodu maniakalnego występuje prawdopodobieństwo objawów psychotycznych, które wymagają natychmiastowej interwencji psychiatry.
     
  4. Mieszana faza depresji i manii.  Epizod, w którym występują jednocześnie objawy depresji i manii. Szybka zmiana nastrojów i zachowań prowadzi do wysokiego poziomu drażliwości, wrogości, a nawet agresji fizycznej. Pacjenci w tej fazie mogą potrzebować hospitalizacji i kombinacji więcej niż jednego leku ze względu na bezpieczeństwo swoje i otoczenia.

Jakie są rodzaje choroby dwubiegunowej?

Zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I: epizody depresyjne (zwykle liczne) rozdzielone są co najmniej jednym lub kilkoma epizodami manii. Występuje z jednakową częstotliwością u kobiet i mężczyzn.

Zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu II: epizody depresyjne (zwykle jeszcze częstsze niż w I typie tej choroby) rozdzielone są jednym lub kilkoma epizodami hipomanii. Częściej chorują na nie kobiety.

Cyklotymia, czyli zaburzenie afektywne dwubiegunowe z szybką zmianą faz: epizody nawracają z bardzo dużą częstotliwością lub przechodzą bezpośrednio jeden w drugi, czyli stają się stanem przewlekłym. W czasie 12 miesięcy pacjenci z tym rodzajem choroby dwubiegunowej doświadczają czterech lub więcej epizodów maniakalnych, hipomaniakalnych, depresyjnych lub mieszanych. Ten stan jest bardziej powszechny u kobiet, tych, które chorują na tarczycę. Manię lub depresję wywołują wówczas zaburzenia hormonalne. Ten rodzaj CHAD występuje u 15 do 20 procent pacjentów i są to  większości kobiety.  

Mania jednobiegunowa: nawracające stany maniakalne lub hipomaniakalne bez epizodów depresyjnych.

Jak leczyć dwubiegunówkę?

Leczenie choroby dwubiegunowej, na którą choruje około 3 proc. populacji (a wiele z jej pokrewnych zaburzeń oficjalnie niespełniających kryteriów tej choroby ma aż 6 proc) polega na kombinacji farmakoterapii (leki w większości przypadków przyjmowane są na stałe), psychoedukacji oraz psychoterapii.

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Choroba dwubiegunowa
Adobe Stock

Na czym polega choroba dwubiegunowa? Objawy i leczenie 

„Raz na wozie, raz pod wozem”, to zupełnie normalne, naturalne. Każdy z nas wie, że tak właśnie wygląda życie. Człowiek cierpiący na chorobę dwubiegunową także przeżywa sinusoidę, tyle że skrajność tych dwóch stanów jest ogromna, podobnie jak ich intensywność. Wahania nastroju są tak duże, że uniemożliwiają „normalne” funkcjonowanie, paraliżują życie. 
Karolina Morelowska-Siluk
25.09.2020

Na chorobę afektywną dwubiegunową (ChAD), bo tak brzmi jej pełna nazwa, choruje ponad 30 milionów ludzi na całym świecie, dlatego mieści się ona w pierwszej dwudziestce najpoważniejszych przyczyn niepełnosprawności. Choroba nazywana potocznie „dwubiegunówką” występuje równie często u kobiet jak i u mężczyzn, chorują na nią ludzie ze wszystkich grup etnicznych i społecznych. Ryzyko zachorowania najwyższe jest u młodych ludzi, u ponad połowy wszystkich chorych rozpoczyna się przed ukończeniem 25 roku życia. Posługując się już językiem fachowym, choroba charakteryzuje się nawracającymi epizodami depresji i manii. Częstotliwość i forma tych epizodów zależą w dużej mierze od konkretnego przypadku, wyróżnia się jednak dwa zasadnicze typy zaburzenia: typ I, w którym występują depresje i manie, oraz typ II, składający się z okresów depresji i hipomanii, czyli manii o mniejszym nasileniu.  Pacjenci z chorobą dwubiegunową typu I są szczególnie narażeni na równoczesne występowanie innych chorób. Z badań przeprowadzonych  przez Światową Organizację Zdrowia wynika bowiem, że u blisko 70 procent chorych z chorobą dwubiegunową rozpoznaje się jednocześnie zaburzenia lękowe, a u ponad 30 procent – zaburzenia związane z nadużywaniem substancji psychoaktywnych.  Objawy choroby dwubiegunowej Depresja w ChAD przebiega tak samo jak ta „zwyczajna” depresja. Chory doświadcza znacznego spadku nastroju, braku wiary w siebie, odczuwa lęk, jest niezdolny, by wykonać proste, codzienne czynności. Nie ma ochoty na społeczne interakcje, także jego libido bardzo spada. W manii z kolei świat jest „różowy”, a chory ma nadludzkie siły: nie musi jeść, spać, odpoczywać. Ma milion pomysłów na minutę, wierzy w siebie i swoją moc. Podczas manii rozbuchane...

Czytaj dalej
Borderline czy choroba dwubiegunowa?
Darya Ogurtsova/Unsplash.com

Borderline i choroba dwubiegunowa. Jak je rozpoznać i czym się różnią?

Zaburzenie borderline i choroba afektywna dwubiegunowa niestety dość często bywają mylone. Wynika to z faktu, że duża część objawów obu chorób jest dość podobna. Jednak leczenie jest inne.
Karolina Morelowska-Siluk
23.11.2020

Konsekwencje niewłaściwej diagnozy w przypadku zaburzenia typu borderline i choroby afektywnej dwubiegunowej mogą być dla chorego bardzo dotkliwe, wydłużają albo wręcz uniemożliwiają skuteczne leczenie. Choroba dwubiegunowa – objawy W przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD) u pacjentów występują wahania nastroju, można dokonać podziału na epizody depresyjne, maniakalne oraz mieszane. Pacjenci są „dwubiegunowi”, dlatego że z okresu depresyjnego (związanego z ogólnym spadkiem aktywności, lękiem, poczuciem winy, itd.) mogą przechodzić w okres maniakalny (podczas którego dochodzi do nadmiernej aktywności, impulsywności). Niektórzy zaburzenie to nazywają  uszkodzeniem „termostatu” naszego nastroju. Wahania pomiędzy nastrojami są bardzo duże. Wyróżnia się dwa typy zaburzenia: zaburzenie dwubiegunowe typu I, w którego przebiegu występuje przynajmniej jeden epizod manii  (pobudzenie, rozdrażnienie, utrata kontroli nad popędami, chaotyczne działania) oraz zaburzenie dwubiegunowe typu II, w którym zamiast manii, pojawia się jej łagodniejsza forma – hipomania. Szacuje się, że ryzyko zachorowania u kobiet i mężczyzn jest podobne, według różnych statystyk waha się pomiędzy 1-2 proc. Czytaj także: Depresja czy choroba dwubiegunowa. Jak rozpoznać? Borderline – objawy Niektóre z symptomów choroby afektywnej dwubiegunowej są podobne do symptomów zaburzenia osobowości typu borderline. Należą do nich m.in.: impulsywność, niestabilność nastroju, nieadekwatny gniew, niestabilne relacje z innymi ludźmi. Różnica polega na tym, że pacjenci z zaburzeniem borderline często prezentują te zachowania w większym nasileniu niż pacjenci z zaburzeniem dwubiegunowym. Borderline klasyfikowane jest jako zaburzenie osobowości. Proporcja kobiet i...

Czytaj dalej
kobieta z depresją
Adobe Stock

Depresja czy choroba dwubiegunowa. Jak rozpoznać?

Dlaczego tak trudno odróżnić depresją kliniczną od maniakalnej? Ponieważ objawia się niemal identycznie.
Aleksandra Nowakowska
06.05.2020

Obie choroby mają w swojej nazwie słowo „depresja”, zdecydowaną większość takich samych obajwów i podobną częstotliwość występowania. Różnica polega na tym, że depresja maniakalna jest jedną z cyklicznych faz zaburzenia afektywnego dwubiegunowego i może przynieść bardziej zauważalne wahania nastrojów oraz problemy z koncentracją. Nie można chorować na dwubiegunówkę bez epizodu depresyjnego, który najczęściej wygląda jak klasyczna depresja. Dlatego u około 10 do 25 procent osób z chorobą afektywną dwubiegunową najpierw błędnie diagnozuje się tylko depresję. Dopiero gdy pojawia się epizod manii, choroba wychodzi na jaw. Szacuje się, że nawet u 40 proc. chorych, zwłaszcza w młodym wieku, zaburzenie dwubiegunowe objawia się tylko nawracającymi depresjami. a manie mogą pojawić się dopiero po kilku latach.  Najczęstszymi objawami depresji zarówno maniakalnej, jak i klinicznej, są: Odczuwanie silnego smutku przez co najmniej dwa tygodnie. Przygnębienie (nawet codzienne), płacz bez powodu. Podniesiony poziom lęku, który może doprowadzić do ataków paniki; brak odporności na stres.  Poczucie bezwartościowości lub/i poczucie winy. Przewlekłe zmęczenie, utrata energii życiowej, obniżenie libido. Brak zainteresowania zajęciami, które do tej pory sprawiały przyjemność. Niekontrolowana strata wagi ciała lub przybranie na wadze. Bezsenność lub senność. Rozdrażnienie.   Problemy z koncentracją i podejmowaniem decyzji. Myśli o śmierci lub strach przed śmiercią. Pięć lub więcej z powyższych objawów utrzymujących się przez czas dłuższy niż dwa tygodnie skłania ku diagnozie depresji klinicznej, jeśli nie wystąpił epizod maniakalny. J edyną odmiennością depresji w chorobie dwubiegunowej w stosunku do jednobiegunowej...

Czytaj dalej
Cleo Ćwiek
martyna Galla

Polska modelka o chorobie afektywnej dwubiegunowej: „To zostaje w tobie do końca życia”

Cleo Ćwiek łamie tabu dotyczące zaburzeń psychicznych i głośno opowiada o chorobie afektywnej dwubiegunowej, z którą się zmaga.
Anna Maruszeczko
21.08.2019

Nagle czujesz się dobrze. Masz siłę i ochotę na wszystko. Po tygodniach czy miesiącach depresji taki przeskok to jest naprawdę hit! Cieszyłam się. Myślałam, że to nareszcie jest ten moment, na który czekałam, że zmieniło mi się życie!” – opowiada Cleo Ćwiek (24 l.), autorka kampanii społecznej „Można zwariować”, która o swojej chorobie afektywnej dwubiegunowej nie boi się mówić otwarcie. Anna Maruszeczko: „Można zwariować” brzmi jak żart. Cleo Ćwiek: Nazwa miała być zabawna, choć kampania dotyczy czegoś naprawdę poważnego. Inaczej by odstraszała. Smętne formy nie trafiają do najbardziej zainteresowanych. Dobrym przykładem jest dla nas Fundacja „Rak’n’Roll”. Nazwę wymyślił mój kolega scenarzysta. Głowiliśmy się nad tym, a on kiedyś przychodzi i mówi: „Podaję hasło: »Można zwariować«”. Zareagowaliśmy entuzjastycznie. Od czego się zaczęło? W październiku, w Nowym Jorku, gdzie mieszkałam przez ostatnie cztery i pół roku, miałam dwumiesięczny epizod depresyjny. Jeden z tych, w których kolejny raz budzisz się rano i wydaje ci się, że to się nie skończy, że każdy dzień będzie tak samo koszmarny, że nie ma światełka w tunelu. To było dziwne, bo na zewnątrz wszystko było w najlepszym porządku. Dostałam jedno z lepszych zleceń, robiłam kampanię dla japońskiej marki Issey Miyake. Cieszyłam się. Na secie [sesja zdjęciowa – red.] byłam wręcz idealnie traktowana. Miałam zdjęcia do wymarzonej pracy, a w przerwach szłam do łazienki, żeby sobie popłakać. Zachowanie zupełnie nieadekwatne do sytuacji, w której byłam. Ale miałam przebłysk w tej ciemności, jeden lepszy dzień. I pomyślałam o fundacji. Już wcześniej działałaś na rzecz osób z kryzysami psychicznymi. Papaya Films wypuściło filmik...

Czytaj dalej