Lewa półkula i prawa półkula mózgu – czym się różnią i za co odpowiadają?
Pexels.com

Lewa półkula i prawa półkula mózgu – czym się różnią i za co odpowiadają?

Ludzki mózg to niesamowita maszyneria, która umożliwia odbieranie, przetwarzanie i generowanie bodźców. Składa się z dwóch półkul, lewej i prawej, w których umiejscowione są rozmaite zwoje mózgowe. Odpowiadają one za niezliczone funkcje życiowe i nasze cechy.
Karolina Morelowska-Siluk
19.11.2020

Mózg dorosłego człowieka waży mniej więcej od 1200 do 1400 g. Przeciętny posiada ponad 100 mld neuronów, przy czym każdy z poprzez synapsy łączy się średnio z 7 tys. innych. Mózg nigdy nie śpi, pracuje przez całe nasze życie bez chwili  wytchnienia. Odbiera, przetwarza, analizuje, segreguje i zarządza odpowiedzią. A składa się „tylko” z dwóch półkul.

Książę Karol nawet po rozwodzie chciał mieć ostatnie zdanie

Prawa i lewa półkula mózgu – prawdy i mity

Przez lata sądzono, że jedna z nich dowodzi, dominuje. Jednak okazuje się, że to spore uproszczenie. Z najnowszych badań wynika bowiem, że ciężko znaleźć istotne różnice w aktywności oraz liczbie  połączeń pomiędzy neuronami w prawej i lewej półkuli. Większość z nas używa ich obu, choć w różnym stopniu. Nie oznacza to jednak, że każda z nich nie jest „specjalistą” w „swojej” dziedzinie.

Już w XIX wieku zaczęto prowadzić badania nad osobami z uszkodzeniami mózgu i stwierdzono, że różne obszary tego narządu odpowiadają za konkretne funkcje. Dowodem na to okazał się np. przypadek pewnego pracownika kolei. Phineas Gage doznał bardzo poważnego uszkodzenia mózgu – długi stalowy pręt przebił na wylot jego czaszkę i zniszczył znaczną część jego mózgu. Wypadek zmienił jego cechy osobowości, ale nie zaburzył zdolności umysłowych.

Czytaj także: „W naszym społeczeństwie panuje kult jednostki, ale to w grupie mamy siłę!”, mówi Miłosz Brzeziński

Lewa półkula mózgu rozumie

U większości z nas lewa półkula odpowiada za mowę i jej rozumienie, funkcje językowe, czytanie, pisanie.  Jest zdecydowanie bardziej aktywna właśnie wtedy, gdy człowiek wypowiada się, pisze, liczy w pamięci czy uważnie kogoś lub czegoś słucha. Zatem lewa półkula działa według ścisłego planu. Analizuje, porównuje, strukturalizuje. Zdecydowanie bardziej niż tę prawą „ceni” ją np. polska szkoła, która wymaga od dzieci logicznego myślenia.

Od najmłodszych lat odpytywani jesteśmy z konkretnych wiadomości, pamięć poznawcza eksploatowana jest do maksimum. W pracy, szczególnie tej korporacyjnej, także bardziej ceni się skorzystanie z lewej półkuli. Chodzi o naszą zdolność do planowania, zarządzania czasem, optymalizowania wysiłku, umiejętność koncentrowania się na przemyślanych wcześniej celach. Liczą się stopień zorganizowania i przewidywalność.

Prawa półkula mózgu przeżywa

Prawa półkula „nie lubi” planu, ale spontaniczność. Kieruje się intuicją, przeczuciami. Odpowiada za naszą  kreatywność, myślenie abstrakcyjne, wyobraźnię, zdolności muzyczne, plastyczne i artystyczne.  Dowodzi percepcją przestrzenną, mimiką i emocjami (odpowiada za rozpoznawanie i generowanie ekspresji oraz odczuwanie negatywnych stanów emocjonalnych). W prawej półkuli znajdują się także ośrodki językowe, ale te, które sprawiają, że rozumiemy m.in. metafory, możemy czytać między słowami, śmiać się z dowcipów.

Ludzie, u których to prawa półkula jest bardziej aktywna, zdecydowanie częściej potrafią „żyć chwilą”. Lepiej i wydajniej pracują wtedy, kiedy przyjdzie natchnienie, a nie w wyznaczonym czasie, od 9 do 17. Prawa półkula kieruje się wrażeniami i zmysłami. Podczas słuchania piosenki lewa półkula będzie rozumiała słowa,  analizowała tekst. Prawa zachwyci się muzyką, poczuje zawarte w niej emocje, sprawi, że zechcemy wstać i tańczyć!

Czytaj także: Jak myśleć… mniej? Przestań roztrząsać, planować, rozmyślać – uspokój umysł

Jak ćwiczyć półkule mózgu?

Są czynności, które wymagają od nas większego zaangażowania prawej półkuli, a przy wykonywaniu innych korzystamy bardziej z lewej części mózgu. Oczywiście, nie zawsze możemy wpłynąć na to, jak funkcjonuje nasz centralny ośrodek zarządzania i które połączenia nerwowe wykorzystuje do działania, jednak w niektórych przypadkach można mu „pokrzyżować” szyki, poćwiczyć jego elastyczność.

Jeśli zwykle myjemy zęby, trzymając szczoteczkę w prawej dłoni, spróbujmy zmienić ją na lewą – wymusi to na mózgu pobudzenie do pracy innych obszarów. Podobnie możemy postąpić na odwrót: to, co robiliśmy do tej pory lewą ręką, zróbmy prawą. Podczas jedzenia obiadu spróbujmy na chwilę zamknąć oczy – wtedy mózg „przełączy się” ze zmysłu wzroku i silniej pobudzi zmysły węchu i smaku. Innym ćwiczenie jest dotykanie różnych przedmiotów z zamkniętymi oczami, najlepiej inną ręką niż tą, którą piszemy – wtedy aktywujemy zmysł dotyku.

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Medytacja z Kasią Bem
Getty Images

Medytacja przynosi więcej korzyści, niż myślisz – słuchaj podcastu Kasi Bem 

Medytowanie zmienia mózg: wystarczy pół godziny dziennie
Kasia Bem
11.02.2020

Medytacja zwiększa aktywność lewej półkuli mózgu, co przekłada się na lepszą koncentrację, lepsze samopoczucie, wyższą motywację do działania. Joginka i nauczycielka medytacji, Kasia Bem wyjaśnia jednak, że w medytacji nie liczą się fakty udowodnione naukowo i parametry, które możemy zmierzyć. W medytacji chodzi po prostu o samą medytację: wyciszenie umysłu, oczyszczenie z nadmiaru bodźców. O pobycie ze sobą. Po prostu. Chcesz żyć spokojniej, pełniej i bardziej świadomie? Możesz zacząć od dzisiaj! Posłuchaj podcastu: Podcasty „Urody Życia” – słuchaj dla przyjemności, tam, gdzie lubisz:  Spotify ,  Anchor ,  Apple Podcast  ,  Breaker  ,  Google Podcast ,  Youtube . Inspiracja: „Medytacja nie jest zbytkiem. Decyduje o jakości każdej chwili życia” – Matthieu Ricard Najszczęśliwszy człowiek świata mieszka na sześciu metrach kwadratowych w Himalajach. Z wykształcenia biochemik molekularny, związany niegdyś z prestiżowym Instytutem Pasteura, dziś mnich buddyjski. Mowa o Matthieu Ricardzie, francuskim intelektualiście, który porzucił Paryż i wybrał nepalskie obywatelstwo i pustelnię. Media obwołały go najszczęśliwszym człowiekiem świata, gdy kilka lat temu ogłoszono wyniki badań przeprowadzonych przez amerykański Uniwersytet Wisconsin. Ricard, podobnie jak setki innych osób biorących udział w badaniu, był podłączony do 256 elektrod, które sprawdzały aktywność mózgu. Okazało się, że aktywność lewej półkuli mózgu, która odpowiada za pozytywne emocje i doświadczenia emocjonalne – co z kolei przekłada się na wyższy poziom satysfakcji z życia, polepszenie samopoczucia i zmniejszenie napięcia – była u buddyjskiego mnicha najwyższa. I to nie tylko w grupie badanych w tym...

Czytaj dalej
gonitwa myśli
iStock

Jak myśleć… mniej? Przestań rozstrząsać, planować, rozmyślać – uspokój umysł

Gonitwa myśli nie pozwala zasnąć ani skutecznie działać. Jak zacząć myśleć mniej i odzyskać spokój?
Iza Janiszewska
02.10.2020

Są ludzie marzący o odkryciu guzika, który wyłączy ich pędzący umysł. Zmęczeni planowaniem, analizowaniem i zamartwianiem się o wszystko chcieliby powstrzymać natłok myśli. Jak wyhamować? Jak zrobić głowie post? Wyłączyć myślenie Myślenie wielokrotnie uczyniło mnie smutną. Działanie – nigdy” – wyznała angielska pisarka Elizabeth Gaskell. Okazuje się, że wałkowanie tych samych tematów i nieustanne roztrząsanie problemów sprawia wprawdzie, że umysł pracuje na wysokich obrotach, ale za to czujemy się przytłoczeni. Oczywiście przydarza się to każdemu. Natłokowi myśli sprzyjają sytuacje stresu, kryzysy czy życiowe wyzwania. Gdy stoimy przed poważnymi decyzjami, gdy mamy dużo obowiązków i długie listy spraw do załatwienia, ilość myśli i pytań, jakie sobie zadajemy, narasta lawinowo.  Nie bez znaczenia jest wpływ portali społecznościowych, które jak uważa Joanna Gieldarska, psycholożka i terapeutka z Akademii Energii, „nakręcają nas, trzymają w stanie ciągłego pobudzenia i wystawiają na ogromną ilość bodźców. Częste przewijanie treści powoduje, że nasza uwaga się rozprasza, narastają w nas lęki i pragnienia, a przez to myśli mnożą się w szalonym tempie. Nauczyliśmy się przeceniać rolę myśli i informacji. Mylnie pojmujemy, że jeśli o czymś dużo się mówi, to jest to ważne i powinno nas zajmować”.  Nadwydajni mentalnie Poza osobami przeżywającymi taki natłok myśli tylko od czasu do czasu istnieje grupa, którą Christel Petitcollin, autorka książki „Jak mniej myśleć”, nazywa „nadwydajnymi mentalnie”. od 17 lat Christel pomaga ludziom, którzy za dużo myślą, jak zrozumieć samych siebie i zaakceptować niezwykłość swojej psychiki. Nadwydajność według niej ma podłoże neurologiczne i jest dziedziczna, dotyka około 30...

Czytaj dalej
Adobestock

Pilates - metoda na smukłą sylwetkę

Połowa hollywódzkich seks-bomb, na czele z Megan Fox, zachwalają ćwiczenia Pilatesa
Agata Chabierska
20.01.2010

Połowa hollywódzkich seks-bomb, na czele z popularną Megan Fox, zachwalają wszem i wobec ćwiczenia Pilatesa - talia osy, zgrabne nogi, jędrna pupa… Czego chcieć więcej? W porównaniu do aerobiku Pilates wydaje się mało efektowny. Ćwiczenia są powolne i nie wyglądają na wyciskające z nas litry potu i tysiące kalorii. Jednak to właśnie te ograniczone, spokojne ruchy wpływają na sylwetkę znacznie lepiej niż skoki i wymachy. Pilates jest metodą stosowaną powszechnie w rehabilitacji wad postawy i schorzeń układu ruchowego! Więcej podobieństwa znajdziemy z jogą - tu też liczy się oddech, precyzja, napięcie mięśniowe, rozciąganie oraz wzmacnianie mięśni, o egzystencji których nie mamy w ogóle pojęcia. Największe korzyści z Pilatesa: Lepsza elastyczność, sprężystość i postawa ciała Silniejsze mięśnie - zwłaszcza brzucha i pośladków; odpowiedzialne na piękną figurę Wysmuklenie i wydłużenie ciała Rozluźnienie napięć, zestresowanych mięśni, tonizowanie kształtu kończyn Wzmocnienie pleców i redukcja dolegliwości związanych ze skrzywieniami kręgosłupa. Najwyższa pora przejść do ćwiczeń - cały repertuar obejmuje ponad 500, ale dla codziennej domowej gimnastyki już te poniższe wystarczą, aby zmienić coś na lepsze. Nie coś - własną figurę! „Setka”, czyli znane ćwiczenie na rozgrzewkę. Unosimy proste nogi pod kątem 45 stopni do podłogi, podnosimy głowę z klatką piersiową oraz wyprostowane wzdłuż tułowia ręce, jak na zdjęcie. W tej pozycji przesuwamy ręce o 20 centymetrów do góry i na dół - 100 razy. Leżenie na plecach, jedna noga zgięta pod kątem prostym, łydka równolegle do podłogi, druga wyprostowana pod kątem 45 stopni do podłogi. Unosimy klatkę piersiową z głową i chwytamy za zgięte kolano. Powoli zmieniamy nogi usztywniając...

Czytaj dalej
Kasia Bem: medytacja, joga
Mat. prasowe

Czemu warto medytować i chodzić na jogę? – posłuchaj podcastu Kasi Bem 

Joga dla początkujących i niezdecydowanych
Kasia Bem
06.02.2020

Jeśli potrzebujesz twardych danych – znajdziesz je w tym podcaście. Joga i medytacja wyciszają hałas w naszej głowie, oczyszczają umysł, wzmacniają odporność i nawet wydłużają życie – to fakty, które są potwierdzone badaniami  naukowymi.  Chcesz żyć spokojniej, pełniej i bardziej świadomie? Możesz zacząć od dzisiaj! Posłuchaj podcastu: Podcasty „Urody Życia” – słuchaj dla przyjemności, tam, gdzie lubisz:  Spotify ,  Anchor ,  Apple Podcast  ,  Breaker  ,  Google Podcast ,  Youtube . Inspiracja: „Gdy zamiatasz podłogę, jesteś szczotką, a gdy malujesz, jesteś pędzlem” – mistrz zen o medytacji My, ludzie Zachodu, potrzebujemy na wszystko twardych danych, faktów, dowodów, analiz. Działając pod dyktando umysłu, chcemy wiedzieć i rozumieć. Nic w tym złego, tylko szkoda, że zamiast po prostu doświadczać korzyści płynących z praktykowania jogi i medytacji (i dalej wpisz dowolnie: akupresury, mindfulness, prawidłowej techniki oddechu itd.), często skupiamy się tylko na teorii. Nie chcę przez to powiedzieć, że naukowe potwierdzenie skuteczności metod o kilkutysięcznej tradycji nie jest niczego warte. Przeciwnie, bardzo się cieszę, że badania dostarczają kolejnych faktów, które uwiarygodniają narzędzia, takie jak: joga, ajurweda czy tradycyjna medycyna chińska – że wymienię tylko kilka z tych, które proponuje dziś medycyna integralna. Joga Sivananda a formuła: 0, 5, 10, 30, 150  Dla mnie jako nauczycielki jogi osiągnięcia współczesnej nauki są pomocne, bo niestety wiem, że gdy w sceptycznym gronie powiem, że w jodze według Sivanandy istnieje gotowy pięcioskładnikowy przepis na zdrowe i długie życie: joga, relaks, właściwy oddech, medytacja i dobra dieta, przekonam mniej osób niż...

Czytaj dalej