Gaslighting – jak się przed nim bronić? Dzięki tym metodom uwolnisz się od oprawcy!
Pexels.com

Gaslighting – jak się przed nim bronić? Dzięki tym metodom uwolnisz się od oprawcy!

Jeśli padłaś ofiarą gaslightingu, musisz wiedzieć, jak się bronić przed swoim oprawcą. Pierwszym i najważniejszym krokiem jest uświadomienie sobie, że masz prawo do własnych emocji – to nie ty jesteś winna, ale manipulator.
Hanna Szczesiak
21.01.2021

Gaslighting niszczy od środka: powoli, czasem nawet latami. Zabija twoją pewność siebie, sprawia, że wątpisz w swoje umiejętności, odczuwasz lęk, czasem prowadzi do stanów depresyjnych. Jest kilka sposobów, by uwolnić się od oprawcy.

Książę Karol nawet po rozwodzie chciał mieć ostatnie zdanie

Upewnij się, że to gaslighting

Czasem trudno rozpoznać, że padamy ofiarami gaslightingu. Najpierw próbujemy usprawiedliwiać zachowanie partnera, szefa, koleżanki czy nawet rodzica. Myślimy wtedy: „Może ma zły dzień”, „Na pewno nie miał tego na myśli”. Z czasem zaczynamy wierzyć, że być może rzeczywiście to my zrobiłyśmy coś źle i wina leży po naszej stronie. Wtedy powinna nam się zapalić lampka ostrzegawcza: zostałyśmy zmanipulowane.

Jeśli zaczęłaś wątpić w swoją inteligencję, masz trudności z podejmowaniem decyzji, zauważasz u siebie objawy depresji, nie wierzysz już w swoje umiejętności, a w obecności partnera/rodzica/szefa odczuwasz lęk – być może padłaś ofiarą gaslightingu.

Przypomnij sobie, w jaki sposób zwraca się do ciebie osoba, którą podejrzewasz o gaslighting. „Przesadzasz”, „Jesteś zbyt wrażliwa”, „Histeryzujesz”, „Zachowujesz się jak wariatka”, „Z tobą nawet nie można pożartować”, „Znowu wymyślasz”, „Robisz z siebie ofiarę”, „To ja powinienem/powinnam się obrażać, nie ty”, „Nikt cię nie będzie kochał tak, jak ja”, „Sama mnie do tego zmusiłaś”, „Ogarnij się wreszcie”, „Kto by z tobą wytrzymał” – to kilka przykładów sformułowań, którymi posługują się manipulatorzy.

Zacznij prowadzić dziennik

Kiedy tylko masz wolną chwilę, spisuj wszystkie swoje emocje i odczucia. Opisuj to, co się danego dnia wydarzyło, konkretne sytuacje, w których ktoś próbował tobą manipulować. Staraj się przypomnieć jak najwięcej szczegółów oraz to, jak się poczułaś w danej sytuacji.

Czytaj też: Pisz, będziesz szczęśliwsza. Pisanie terapeutyczne ma więcej zalet, niż myślisz!

Zbieraj dowody przeciwko oprawcy

Rób zdjęcia zniszczeń (jeśli w czasie kłótni manipulator zaczyna być agresywny i daje upust swoim emocjom, tłukąc talerze lub zrzucając rzeczy z biurka); zachowuj wszystkie SMS-y, emaile lub inne wiadomości, w których oprawca próbuje tobą manipulować; zapisuj to, co mówi do ciebie manipulator.

Stawaj w swojej obronie

Kiedy słyszysz, że jesteś „histeryczką”, „wariatką” lub masz zbyt bujną wyobraźnię i „wymyślasz”, możesz nie wiedzieć, jak zareagować. Tracisz poczucie własnej wartości, stajesz się niepewna, zamykasz się w sobie. Teraz jednak masz już świadomość, że nikt nie ma prawa cię w ten sposób traktować. Znajdź w sobie odwagę, by odpowiedzieć swojemu oprawcy. Oto kilka przykładowych odpowiedzi, gdy ktoś próbuje tobą manipulować:

  • „Nie wymyślam, po prostu pewne rzeczy widzę inaczej niż ty”;
  • „Nie możesz mówić mi, co powinnam teraz czuć”;
  • „Tak właśnie się czuję, umiem rozpoznawać swoje emocje”;
  • „Widzę, że nie rozumiesz tego, co mówię”;
  • „Nie zgadzam się z tobą”;
  • „Nie masz racji”;
  • „Nie będę z tobą dłużej o tym rozmawiać”;
  • „Wiem, co jest dla mnie najlepsze”;
  • „Umiem sama podejmować decyzje”.

Powiedz innym

By poradzić sobie z gaslightingiem, konieczne jest wsparcie przyjaciół lub rodziny. Opowiedz zaufanym osobom o tym, co się dzieje, o sytuacjach, w których ktoś tobą manipuluje. Poproś, by dyskretnie obserwowali (jeśli mają taką możliwość) sposób, w jaki traktuje cię manipulator. Ich słowa pomogą ci uwierzyć, że to nie ty jesteś źródłem problemu, tylko ktoś stosuje wobec ciebie przemoc emocjonalną.

Czytaj też: Narcystyczni rodzice niszczą swoje dzieci. 5 sygnałów świadczących o tym, że to oni cię wychowywali

Zadbaj o siebie

Będąc ofiarą przemocy emocjonalnej, nie możesz zapominać o sobie i swoich potrzebach. Zawsze powinnaś stawiać siebie na pierwszym miejscu. Postaraj się każdego dnia zrobić dla siebie coś miłego – coś, co cię odpręży, pozwoli zapomnieć o problemach. Dobrym sposobem radzenia sobie z trudnymi emocjami może być medytacja lub praktyka jogi (szczególnie joga świadoma traumy), ale możesz również zanurzyć się w ulubionej lekturze, spacerować, szydełkować, kolorować, układać puzzle czy rozwiązywać sudoku.

Poszukaj pomocy u profesjonalisty

Nie bój się prosić o pomoc. Skonsultuj się z psychologiem lub psychoterapeutą, który pomoże ci opracować plan ucieczki od twojego oprawcy. Terapia pozwoli ci lepiej zrozumieć mechanizmy, którymi posługuje się manipulator, ale także będziesz miała okazję, by przyjrzeć się własnym emocjom i reakcjom. W większości przypadków jedynym sposobem ratunku jest całkowite odcięcie się od oprawcy, który stosuje gaslighting.

Czytaj też: 5 zasad terapii TSR – dla kogo jest terapia skoncentrowana na rozwiązaniach?

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Gaslighting
Adobe Stock

Gaslighting: okrutna forma przemocy emocjonalnej. Rozpoznaj i uciekaj!

Mówi się, że gaslighting to najsubtelniejsza, a przez to najgorsza forma przemocy psychicznej. Przestajemy ufać same sobie, tracimy pewność siebie, obwiniamy siebie o swoje cierpienie.
Sylwia Arlak
02.06.2020

Przed ślubem Paula była zwykłą, młodą kobietą. Wszystko się zmieniło, kiedy wyszła za mąż: pojawiły się urojenia, nocne omamy słuchowe, paranoiczne myśli. Przestała ufać swoim zmysłom, emocjom – uwierzyła, że jest chora psychicznie. Nie miała pojęcia, że padła ofiarą okrutnej manipulacji własnego męża – właśnie tak przedstawia się fabuła filmu „Gaslight” nakręconego w 1944 roku. W roli Pauli wystąpiła Ingrid Bergman, która za udział w tym filmie otrzymała Oscara. To właśnie od tytułu filmu wzięła się nazwa gaslighting określająca technikę manipulacji doskonale znaną dyktatorom, przywódcom sekt czy patologicznym kłamcom.  Co to jest gaslighting? Powiem ci, co masz myśleć i czuć Najprościej mówiąc, gaslighting polega na wmówieniu ofierze, że nie powinna sobie ufać: swojej intuicji, inteligencji. Gnębienie często jest bardzo subtelne i narasta stopniowo latami – dlatego często jest niemożliwe nawet wskazanie, kiedy się zaczęło. Niewierny mąż, który wmawia żonie, że ona „przesadza”, bo jest „histeryczką” i „wariatką”, stosuje właśnie tę metodę. Podobnie zaborczy partner, który odcina kontakty z rodziną czy przyjaciółmi: „Naprawdę nie widzisz, jak oni cię wykorzystują?”. Matka, podcinająca skrzydła dorosłej córce, mobbingujący szef – gaslighting to jedna z najczęstszych i jednocześnie najbardziej wyrafinowanych metod manipulacji. Czytaj też: Narcystyczni rodzice niszczą swoje dzieci. 5 sygnałów świadczących o tym, że to oni cię wychowywali Jest duże ryzyko, że jesteś ofiarą gaslightingu, jeśli: pod wpływem kogoś z otoczenia wątpisz w siebie: swoje umiejętności, inteligencję, wydaje ci się, że nie jesteś w stanie podjąć ani jednej dobrej decyzji w życiu,...

Czytaj dalej
Pixabay.com/zdjęcie ilustracyjne

6 uczuć, które świadczą, że padłaś ofiarą manipulatora! 

Nie chcemy wierzyć w to, że ktoś nami manipuluje. Ale co, jeśli tak właśnie jest? Pomóż sobie i uciekaj. A najpierw sprawdź, po czym poznać manipulatora.
Sylwia Arlak
29.05.2020

Manipulator po mistrzowsku operuje twoim poczuciem winy,  niszczy twoją samoocenę, jest ekspertem w dziedzinie biernej agresji.  Wg psychologów każdy z nas pozna w swoim życiu przynajmniej jednego z nich. jest duże ryzyko, że będziemy z nim w bliższej relacji: być może to będzie nasz szef, koleżanka w pracy, narzeczony albo mąż. Jak rozpoznać, że ktoś nam próbuje manipulować? Przede wszystkim zaufaj sobie i wsłuchaj się we własne uczucia.   1. Czujesz przy nim napięcie psychiczne Z pozoru nic się nie dzieje, nikt nie podnosi głosu, nie ma kłótni. A jednak  napięcie wisi w powietrzu. Nawet jeśli starasz się prowadzić rozmowę na bezpiecznym, neutralnym gruncie (żeby uniknąć ewentualnego spięcia), manipulator i tak znajdzie sposób, żeby cię zranić. To może być „zabawny” żarcik o twoich łydkach albo fryzurze, udawana troska o twój stan konta albo klasyczne wypominanie błędów sprzed lat. Manipulator jest superskuteczny we wzbudzaniu poczucia winy, bo doskonale wie, że gdy poczujesz się winna – łatwiej ulegniesz presji.  2. W jego towarzystwie jesteś niepewna Nie możesz uniknąć rozmowy, więc — dla świętego spokoju — próbujesz się z nim zgodzić. Ale to też nie pomaga. Wytknie ci każdy błąd i udowodni, dlaczego nie masz racji. Zawsze musi być lepszy od ciebie. Stawia się w pozycji mądrzejszego, bardziej doświadczonego. Jest zdania, że ma prawo kierować twoim życiem. On nie doradza, tylko wskazuje ci jedyną słuszną drogę. W dodatku niczego nie mówi w jasny, klarowny sposób. Woli niedomówienia i sugestie, które mają w tobie wzbudzić niepewność.  3. Masz wrażenie, że on cię poniża Jeśli czujesz, że ktoś cię poniża – to tak jest. Jeżeli czujesz upokorzenie – to masz powody, aby...

Czytaj dalej
Manipulacja w związku
Adobe Stock

Najbardziej powszechne formy manipulacji w związku

Manipulacja jest wszechobecna. Ta w sklepie jest jeszcze do zniesienia, ale bycie ofiarą manipulacji własnego partnera lub przyjaciela sprawia, że nasza czujność jest uśpiona i nie potrafimy się bronić. Kiedy powinna nam się zapalić czerwona lampka, że w naszej relacji dzieje się coś złego i mamy do czynienia z manipulantem?
Karolina Morelowska-Siluk
13.11.2020

Większość z nas zdaje sobie sprawę z tego, że świat pełen jest manipulatorów. Wiemy też, że zdarza nam się paść ich ofiarą. Chociażby w sklepie, kiedy ktoś wywiera na nas wpływ, by nasz koszyk (ten metalowy w supermarkecie czy ten wirtualny w sieci) wypełniony był po brzegi. Wiemy także, że na różne sposoby manipulują nami na przykład nasze dzieci – kombinują, co zrobić, by osiągnąć swój cel. Jednak, o ile manipulację w wydaniu własnego dziecka czy producenta wykryć jest względnie łatwo, o tyle z nieczystymi zagrywkami przyjaciela czy partnera nie radzimy już sobie tak dobrze. Przez to zwykle zdecydowanie trudniej jest nam się przed nimi bronić. Manipulacja w związku to forma przemocy Manipulacja w związku, i trzeba powiedzieć to wyraźnie, jest formą przemocy. Przemoc to nie tylko siniaki. Przemocą jest także każda forma psychicznego znęcania się nad drugim człowiekiem, a manipulowanie bez wątpienia zalicza się do tych praktyk. Jeśli partner wciąż nami manipuluje, oznacza to, że żyjemy w niezdrowej, toksycznej relacji. Manipulator bowiem robi wszystko, by przejąć nad nami kontrolę, a nikt nie ma prawa tego robić. Jeśli zauważysz, że czujesz się w towarzystwie swojego partnera coraz bardziej samotna, skołowana, niepewna, nierozumiana czy poniżana, oznacza to, że… należy uciekać. Jednak nie zawsze potrafimy właściwie odczytać zachowania drugiego człowieka, szczególnie kiedy jesteśmy emocjonalnie zaangażowane w relację. Zdarza się, żę żyjąc w niezdrowym układzie, nie zawsze potrafimy trzeźwo ocenić nawet to, jak się czujemy… Czytaj też: Manipulacja. 10 technik manipulacji, przed którymi możesz się obronić Najbardziej powszechne formy manipulacji w związku Oto kilka najbardziej powszechnych form manipulacji w związku. Jeśli któraś z tych sytuacji brzmi ci znajomo, zdecydowanie...

Czytaj dalej
Pixabay.com/zdjęcie ilustracyjne

Szlachetna rola ofiary: dlaczego godzimy się na to, by inni nas krzywdzili?

Prawdopodobnie nigdy się do tego nie przyznasz, ale mentalność ofiary może być dla ciebie wygodna. Choć nie da ci szczęścia, czerpiesz z niej korzyści. Udowodnimy ci, że warto przejąć kontrolę nad własnym życiem.
Sylwia Arlak
30.06.2020

Będąc ofiarą, nie osiągniesz sukcesu, ani nie będziesz szczęśliwa. Nie wykorzystasz w pełni swojego potencjału. Nie warto, prawda? Stajemy się ofiarą, gdy przestajemy brać odpowiedzialność za nasz sposób działanie, słowa, które wypowiadamy i zobowiązania, których nie przestrzegamy. Wolimy obarczyć winną i odpowiedzialnością innych. To dużo łatwiejsze, ale na dłuższą metę prowadzi donikąd. Każda z nas była kiedyś przez kogoś zraniona. Ból, który nosimy z poprzednich doświadczeń, często towarzyszy nam przez całe życie. To ważny element kształtujący to, kim się stajemy. Bywa częścią naszej tożsamości. Dlatego tak kurczowo się go trzymamy. Przejmując kontrolę nad własnym życiem, nie zaprzeczasz, że odczuwasz ból z przeszłości ani nie bierzesz odpowiedzialności za okoliczności, na które mogłaś nie mieć wpływu. Oznacza to, że decydujesz się być w 100 proc. odpowiedzialna za swoje życie. Jak rozpoznać osobę z syndromem ofiary? Łatwo się denerwuje i obraża. Nigdy nie bierze odpowiedzialności za swoje działania. Łatwo ocenia i krytykuje innych. Zawsze uzasadnia swoje działania czynnikami zewnętrznymi. Szuka usprawiedliwienia, gdy mówi, że nie jest w stanie osiągnąć zamierzonych celów. Otwarcie obwinia innych i narzeka na cały świat. Jakie masz korzyści z bycia ofiarą? Wszystkie negatywne emocje przynoszą krótkotrwałe korzyści. W roli ofiary: Nie musisz ponosić żadnej odpowiedzialności. Nie musisz podejmować żadnych działań Dostajesz dużo uwagi i współczucia Czujesz się dobrze, ponieważ wina nie leży po twojej stronie Bycie ofiarą wymaga od nas niewiele pracy. Oczekujemy, że to świat będzie służył nam. Jak przestać być ofiarą? Przede wszystkim uznaj, że bycie ofiarą to twój...

Czytaj dalej