Dystymia, czyli przewlekła depresja – czym jest i jak ją leczyć?
Adobe Stock

Dystymia, czyli przewlekła depresja – czym jest i jak ją leczyć?

Dystymia, nazywana także uporczywym zaburzeniem depresyjnym, trwa znacznie dłużej niż głęboka depresja, ale charakteryzuje się mniejszym nasileniem. Przez to jej objawy są często bagatelizowane.
Kamila Geodecka
18.03.2021

Dystymia to depresja niskiego stopnia, która pojawia się, a następnie znika, jednak czasami może trwać przez całe życie – tłumaczy psychoterapeuta doktor Barton Goldsmith. Jest to więc choroba psychiczna o charakterze przewlekłym, która trwa minimum dwa lata. Pacjenci chorujący na dystymię doświadczają permanentnego obniżenia nastroju, nie występują jednak u nich ciężkie objawy charakterystyczne dla głębokiej depresji.  Szacuje się, że dystymia występuje dwa razy częściej u kobiet niż u mężczyzn.

Książę Karol nawet po rozwodzie chciał mieć ostatnie zdanie

Dystymia – objawy

Dystymia charakteryzuje się występowaniem nastroju depresyjnego, który najczęściej trwa co najmniej dwa lata. W przypadku dzieci i młodzieży cierpiących na dystymię zauważa się również duże rozdrażnienie. Ponadto objawami dystymii są:

  •  bezsenność lub nadmierny sen,
  •  brak energii lub ciągłe zmęczenie,
  •  niska samoocena,
  •  słaby apetyt lub przejadanie się,
  •  słaba koncentracja,
  •  niezdecydowanie i poczucie beznadziei.

Anhedonia (czyli niezdolność do odczuwania przyjemności), objawy psychosomatyczne takie jak letarg lub nadmierne pobudzenie czy myśli samobójcze – to są objawy głębokiej depresji, które często nie występują u osób cierpiących na dystymię.

Ponadto przewlekła depresja może wystąpić samodzielnie lub w połączeniu z innymi zaburzeniami psychicznymi. Szacuje się, że ponad połowa osób cierpiących na dystymię doświadcza przynajmniej jednego epizodu dużej depresji. Ten stan jest znany jako podwójna depresja.

W porównaniu z osobami zmagającymi się z głębokimi zaburzeniami depresyjnymi osoby z dystymią są bardziej narażone na lęk i sięganie po substancje psychoaktywne.

Czytaj także: Uśmiechnięta depresja – zamaskowany ból, który trudno rozpoznać

Przyczyny dystymii

Chociaż psychiatrom wciąż nie udało się ustalić dokładnej przyczyny powstawania dystymii, bardzo prawdopodobne jest, że ta choroba psychiczna ma swoje podłoże genetyczne. Naukowcy zaobserwowali, że dystymia częściej występuje u pacjentów, którzy mają w rodzinie osobę cierpiącą na zaburzenia afektywne (na przykład na depresję).

Badania wykazują także, że choroby depresyjne są związane z zaburzeniami pracy mózgu. Naukowcy już dawno odkryli, że mózgi osób z depresją wyglądają inaczej niż ludzi bez zaburzeń depresyjnych. Zauważa się, że u osób z depresją części mózgu odpowiedzialne za regulację nastroju, myślenia, snu, apetytu i zachowania działają nieprawidłowo. Ponadto ważne neuroprzekaźniki – czyli związki chemiczne, których komórki mózgowe używają do komunikacji – są niezrównoważone. Może to świadczyć o podłożu biologicznym dystymii.

Do rozwoju dystymii przyczyniają się także uwarunkowania społeczne, zwłaszcza izolacja i brak wsparcia najbliższych. Dodatkowo trauma, utrata bliskiej osoby, trudny związek lub jakakolwiek stresująca sytuacja życiowa może wywołać epizod depresyjny, który może przerodzić się w dystymię.

Czytaj także: Depresja sezonowa a depresja chroniczna. Sposoby na sezonowe zaburzenia nastroju

Dystymia – diagnoza i leczenie

Wiele osób cierpiących na dystymię nigdy nie będzie zdiagnozowanych. Dzieje się tak zazwyczaj dlatego, że objawy towarzyszące temu zaburzeniu nie są tak ciężkie jak te, które występują w przypadku depresji głębokiej. W postawieniu diagnozy nie pomaga również fakt, że dystymia jest chorobą przewlekłą. Pacjenci odczuwają więc jej symptomy, ale uważają, że tak po prostu wygląda ich życie. U osób starszych demencja, apatia lub drażliwość mogą maskować dystymię.

Niektóre rodzaje psychoterapii, takie jak terapia wspomagająca, terapia poznawczo-behawioralna, terapia psychodynamiczna i terapia interpersonalna mogą pomóc złagodzić objawy przewlekłej depresji. Za każdym razem rodzaj terapii powinien być jednak dostosowany indywidualnie do pacjenta.

Dodatkowo psychiatrzy, po rozpoznaniu dystymii, najczęściej decydują się na wprowadzenie farmakoterapii. Najpopularniejsze leki to te z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny.

Należy jednak pamiętać, że leczenie dystymii zazwyczaj zajmuje dużo czasu, a na pierwsze efekty psychoterapii i farmakoterapii można czekać nawet kilka tygodni.

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Borderline
pexels.com/Tima Miroshnichenko

Borderline, czyli osobowość z pogranicza – przyczyny, objawy, leczenie

Borderline to najczęściej diagnozowane zaburzenie osobowości. Może się z nim zmagać nawet do 6 proc. populacji.
Kamila Geodecka
10.12.2020

Termin osobowość borderline został wprowadzony przez psychologa Robeta Knighta. Chciał on wydzielić grupę pacjentów, których zaburzenia psychiczne mieściły się pomiędzy zaburzeniami psychotycznymi (schizofrenią) a neurotycznymi  (nerwicami). W języku polskim możemy także zetknąć się z nazwą „osobowość z pogranicza” lub „osobowość typu borderline”. Czasami specjaliści używają angielskiej nazwy Borderline Personality Disorder oraz skrótu – BPD. Czym jest osobowość borderline? Zaburzenie osobowości borderline charakteryzuje się częstą zmianą emocji oraz burzliwymi i niestabilnymi relacjami z innymi ludźmi. Osoba zmagająca się z tym zaburzeniem będzie gwałtowna i impulsywna, a także będzie miała problem ze stabilnym postrzeganiem własnej osoby. W jednej chwili może być szczęśliwa i zadowolona, by zaraz poczuć smutek czy złość.  Borderline jest najczęściej diagnozowanym zaburzeniem osobowości. Specjaliści określają ją mianem osobowości naszych czasów. Szacuje się, że zaburzenie może dotykać od 1,6 do 6 proc. populacji. Ponad dwukrotnie częściej rozpoznawane jest u kobiet. Borderline – przyczyny Psychiatrzy i psychologowie wciąż nie znają dokładnej przyczyny występowania zaburzenia typu borderline. Zauważa się jednak, że ten typ zaburzeń częściej dotyka osób, które w dzieciństwie były narażone  na niekorzystne czynniki środowiskowe. Wśród nich możemy wymienić m.in. przemoc i nałogi w rodzinie, intensywne kłótnie najbliższych osób, częsta rozłąka  z bliskimi czy ciągły krytycyzm ze strony rodziców. Oprócz tego mogą to być także traumy, przez które osoba z zaburzeniem przechodziła w przeszłości, np. gwałt lub doświadczenie straty bliskiej osoby. Niektórzy psychiatrzy wskazują także na czynniki...

Czytaj dalej
depresja

7 głównych typów depresji – to z nimi lekarze spotykają się najczęściej

Depresja kojarzy nam się z obniżonym nastrojem, poczuciem pustki oraz brakiem sił psychicznych. Rzadko jednak myślimy o tym, jakie są konkretne rodzaje depresji.
Kamila Geodecka
23.11.2020

Depresja już oficjalnie została zaliczona do jednej z chorób cywilizacyjnych. Chociaż świadomość na jej temat wzrasta, wciąż wydaje się, że wiemy o niej za mało. Przez to nie zawsze potrafimy pomóc bliskiej nam osobie, która choruje na depresję. O czym między innymi warto wiedzieć? O tym, że mamy kilka rodzajów depresji, które mogą charakteryzować się różnymi objawami i pojawiać się w różnych okresach. Objawy mogą trwać dłużej lub krócej, a także mogą charakteryzować się  różnym nasileniem. Każdy z typów depresji wymaga innego planu działania ustalonego przez lekarza i psychoterapeutę. Depresja duża Czasami możemy usłyszeć o depresji klinicznej, którą lekarze nazywają ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi, depresją endogenną lub dużą depresją. Zazwyczaj podstawą tego schorzenia są zmiany organiczne, czyli m.in. zaburzenia hormonalne, niedobór serotoniny czy zmiany neurologiczne. Pacjenci z dużą depresją mają obniżony nastój, brak chęci do życia, odczuwają przygnębienie oraz permanentny smutek. Często zauważalne jest także zobojętnienie na kontakty społeczne. Niestety w tym rodzaju depresji pojawiają się także myśli i próby samobójcze. W przypadku depresji endogennej konieczne jest rozpoczęcie farmakoterapii, którą najlepiej wspierać psychoterapią. Depresja sezonowa Depresja sezonowa pojawia się cyklicznie, zazwyczaj w okresie jesienno-zimowym. Jest to reakcja organizmu na niedobór światła słonecznego. Najczęściej objawia się obniżonym nastrojem, poczuciem melancholii, spadkiem energii oraz dużą sennością. Niekiedy może pojawić się także przyrost masy ciała. Chociaż depresja sezonowa może sama minąć wraz z nadejściem wiosny, jej objawów nie można bagatelizować. Dla własnego komfortu warto...

Czytaj dalej
Czym jest depresja endogenna?
Tiago Banderira/Unsplash.com

Depresja endogenna – co to jest? Jak leczyć depresję endogenną?

Depresję endogenną potocznie nazywa się „depresją znikąd”. Dlatego właśnie osoby na nią chorujące dość często spotykają się z niezrozumieniem otoczenia i słowami: „O co ci chodzi, przecież wszystko jest w porządku?”.
Karolina Morelowska-Siluk
04.12.2020

Depresja endogenna może przyjmować postaci: epizodów depresyjnych, zaburzeń depresyjno-nawracających, dystymii, depresji poschizofrenicznej czy organicznych zaburzeń depresyjnych. Co to jest depresja endogenna? Depresja endogenna to zespół silnych zaburzeń nastroju uwarunkowanych biologicznie, czyli powstałych na skutek nieprawidłowego funkcjonowania organizmu, zwłaszcza układu nerwowego oraz układu hormonalnego. Spowodowana jest nieprawidłową liczbą przekaźników w układzie nerwowym, ale może również pojawiać się na skutek problemów strukturalnych w mózgu. Przedrostek „endo” pochodzi z języka greckiego i oznacza właśnie „wewnętrzny”. W odróżnieniu od depresji egzogennej (przedrostek „egzo” oznacza „zewnętrzny”) zwykle pojawia się bez dającej się opisać przyczyny zewnętrznej. Może wystąpić u ludzi szczęśliwych, którym nie przytrafiło się nic złego czy traumatycznego. Czytaj także: Objawy depresji. 10 najczęstszych symptomów, których nie należy lekceważyć Depresja endogenna – najczęstsze objawy Charakterystyczne objawy depresji endogennej (z których jednak żaden występujący pojedynczo nie jest podstawą do stwierdzenia choroby) to: depresyjny nastrój utrzymujący się przez większą część dnia (nieprzerwanie w okresie minimum dwóch tygodni), bez wyraźnych przyczyn zewnętrznych; obniżenie napędu psychoruchowego, w tym: spowolnienie ruchowe, utrata energii i siły, uczucie ciągłego zmęczenia (choć czasem możliwe są też odwrotne objawy, czyli nadmierne pobudzenie), zubożenie mowy – małomówność, zdawkowe wypowiedzi, obniżenie formy intelektualnej, kłopoty z koncentracją, pamięcią, myśleniem logicznym zdolnością analizy i syntezy; problemy ze snem, zaburzenie rytmu dobowego, wstawanie i...

Czytaj dalej
Nerwica natręctw, czyli zaburzenia obsesyjne-kompulsyjne
Unsplash.com

Nerwica natręctw – przyczyny, objawy, leczenie

Nerwica natręctw to potoczna nazwa zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (w skrócie nazywanych także OCD). Szacuje się, że to zaburzenie dotyka 2-3 proc. populacji.
Kamila Geodecka
09.12.2020

Nerwica natręctw należy do zaburzeń z grupy lękowej i łączy w sobie dwa główne elementy. Pierwszy z nich to kompulsja, czyli powtarzanie czynności, dzięki którym uda się wyciszyć lęk. Te zachowania często mogą przerodzić się w pewien rytuał, który nie zawsze będzie miał cokolwiek wspólnego z logiką – będzie za to dawał poczucie bezpieczeństwa. Najczęściej występujące kompulsje dotyczą m.in. liczenia, mycia, sprawdzania, potrzeby wielokrotnego upewniania się. Drugi element to obsesja, która objawia się natrętnymi myślami pojawiającymi się w głowie osoby z zaburzeniami. Najczęściej będą to obsesje dotyczące brudu, agresji czy potrzeby symetrii.  Kompulsje oraz obsesje uporczywie nawracają i sprawiają, że osoba z nerwicą natręctw będzie odczuwała coraz większy niepokój i dyskomfort w życiu. Chociaż chory może czuć, że jego działania nie mają logicznego sensu, będzie wielokrotnie wykonywał czynności, by ochronić się przed lękiem. Czytaj także:  Zaburzenia lękowe – co to takiego? Nerwica natręctw – przyczyny Podobnie jak w przypadku wielu innych zaburzeń psychicznych nerwica natręctw może mieć wiele przyczyn. Naukowcy zwracają uwagę na wpływ dziedziczenia i czynników genetycznych oraz na charakterystyczne elementy budowy i funkcjonowania mózgu. Nerwica natręctw może pojawić się także po przebyciu niektórych infekcji, np. popularnej anginy. Warto jednak wiedzieć, że wielu specjalistów uważa nerwicę natręctw za chorobę cywilizacyjną. Zwiększone tempo pracy, ciągły pośpiech i brak odpoczynku, przewlekły stres – wszystko to może być przyczyną pojawienia się zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. Niebagatelne jest także poczucie ciągłego niedowartościowania. Gdy czujemy się gorsi od innych, zaczynamy postrzegać własne...

Czytaj dalej