Derealizacja – objawy, przyczyny, leczenie
Adobe Stock

Derealizacja – objawy, przyczyny, leczenie

Osoba doświadczająca derealizacji ma wrażenie, że znajduje się w filmie, a nie w rzeczywistości. Derealizacja może być często powiązana z depersonalizacją.
Kamila Geodecka
18.03.2021

Derealizacja to stan psychiczny, który charakteryzuje się oderwaniem od świata realnego. Osoba doświadczająca derealizacji ma wrażenie, że funkcjonuje w świecie, który istnieje tylko w jej przestrzeni mentalnej, czyli w jej głowie. Reakcją na bodźce przychodzące ze świata zewnętrznego mogą być myśli takie jak: „To nie dzieje się naprawdę”, „To jest tylko w mojej głowie”. Bardzo często derealizacja wiąże się także z depersonalizacją, czyli poczuciem oderwania się od własnego ciała.

Szacuje się, że ponad połowa populacji doświadczyła derealizacji przynajmniej raz w życiu. U około 2 proc. populacji ten stan psychiczny przemienia się w zaburzenie psychiczne, które skutecznie utrudnia codzienne funkcjonowanie.

Książę Karol nawet po rozwodzie chciał mieć ostatnie zdanie

Derealizacja – objawy

Jak mówi psycholożka Jennifer Casarella, objawy derealizacji są epizodyczne, co oznacza, że mogą się pojawiać, a następnie znikać. Najczęściej derealizacja ma następujące symptomy:

  • poczucie, że przedmioty mają niewłaściwy rozmiar lub kolor, wyglądają „nie tak” lub „źle”,
  • poczucie, że czas przyspiesza lub zwalnia,
  • doświadczanie dźwięków zniekształconych, zbyt głośnych lub zbyt cichych,
  • wrażenie, że ogląda się działania i wydarzenia przedstawione w filmie, a nie w życiu realnym,
  • wrażenie bycia we śnie,
  • wrażenie przezroczystej ściany, która oddziela nas od otoczenia,
  • odczucie, jakby ktoś oglądał wydarzenia i działania rozgrywające się w filmie lub na ekranie komputera.

Epizody derealizacji mogą trwać kilka minut lub rozciągać się na miesiące. Co ważne, osoby doświadczające tego stanu zdają sobie sprawę z tego, że nie jest to stan normalny. Jest to kluczowa różnica w porównaniu z zaburzeniami psychotycznymi, w których nie można odróżnić tego, co jest prawdziwe od tego, co jest wyimaginowane.

Czytaj także: Borderline, czyli osobowość z pogranicza – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyny derealizacji

Derealizacja może być reakcją obronną mózgu na stres, lęk oraz przebodźcowanie. Niektóre badania pokazują także, że zaburzenie to ma związek ze spadkiem poziomu dopaminy przy jednoczesnym wzroście poziomu adrenaliny. Derealizacji doświadczają najczęściej osoby cierpiące na zaburzenia lękowe, depresję, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne lub schizofrenię.

Derealizacja może się także pojawić u osób zmagających się z zespołem stresu pourazowego (PTSD). Przeżywanie derealizacji może być również połączone z wypaleniem zawodowym, długotrwałym odczuwaniem stresu lub lęku. Ten stan psychiczny zauważa się także u niektórych osób, które zmagają się z trudnymi sytuacjami życiowymi. Derealizację można także odczuć, będąc wystawionym na działanie ekstremalnych warunków (na przykład pogodowych).

W wielu przypadkach derealizacja może występować wraz z poczuciem depersonalizacji. Taki stan psychiatrzy nazywają zespołem depersonalizacji-derealizacji. Może się on pojawić na skutek długotrwałego stresu lub w momencie, gdy doznajemy silnego szoku. Derealizacja połączona z depersonalizacją pojawia się także po zażyciu niektórych substancji psychoaktywnych.  

Należy jednak podkreślić, że zjawisko derealizacji wciąż nie jest dobrze zbadane, a psychiatria nie zna dokładniej odpowiedzi na pytanie o to, jakie są przyczyny odczuwania stanu odrealnienia.

Czytaj także: Co to jest osobowość schizotypiczna? 

Derealizacja – leczenie

W wielu przypadkach objawy derealizacji mogą ustąpić samoistnie. Dzieje się tak najczęściej wtedy, gdy uczucie odrealnienia jest powiązane z konkretną sytuacją – na przykład długotrwałym stresem, trudnym momentem w życiu itd. Do psychiatry należy się jednak zgłosić zawsze wtedy, gdy derealizacji towarzyszą inne objawy psychiczne lub somatyczne, lub w momencie, gdy stan odrealnienia występuje często lub trwa długo.

Uczucie odrealnienia czasami jest jednym z pierwszych objawów schizofrenii, a także może być niebezpieczne dla życia i zdrowia osoby chorej. Za każdym razem specjalista wprowadza odpowiednie leczenie, które może obejmować farmakoterapię lub/i psychoterapię.

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Borderline
pexels.com/Tima Miroshnichenko

Borderline, czyli osobowość z pogranicza – przyczyny, objawy, leczenie

Borderline to najczęściej diagnozowane zaburzenie osobowości. Może się z nim zmagać nawet do 6 proc. populacji.
Kamila Geodecka
10.12.2020

Termin osobowość borderline został wprowadzony przez psychologa Robeta Knighta. Chciał on wydzielić grupę pacjentów, których zaburzenia psychiczne mieściły się pomiędzy zaburzeniami psychotycznymi (schizofrenią) a neurotycznymi  (nerwicami). W języku polskim możemy także zetknąć się z nazwą „osobowość z pogranicza” lub „osobowość typu borderline”. Czasami specjaliści używają angielskiej nazwy Borderline Personality Disorder oraz skrótu – BPD. Czym jest osobowość borderline? Zaburzenie osobowości borderline charakteryzuje się częstą zmianą emocji oraz burzliwymi i niestabilnymi relacjami z innymi ludźmi. Osoba zmagająca się z tym zaburzeniem będzie gwałtowna i impulsywna, a także będzie miała problem ze stabilnym postrzeganiem własnej osoby. W jednej chwili może być szczęśliwa i zadowolona, by zaraz poczuć smutek czy złość.  Borderline jest najczęściej diagnozowanym zaburzeniem osobowości. Specjaliści określają ją mianem osobowości naszych czasów. Szacuje się, że zaburzenie może dotykać od 1,6 do 6 proc. populacji. Ponad dwukrotnie częściej rozpoznawane jest u kobiet. Borderline – przyczyny Psychiatrzy i psychologowie wciąż nie znają dokładnej przyczyny występowania zaburzenia typu borderline. Zauważa się jednak, że ten typ zaburzeń częściej dotyka osób, które w dzieciństwie były narażone  na niekorzystne czynniki środowiskowe. Wśród nich możemy wymienić m.in. przemoc i nałogi w rodzinie, intensywne kłótnie najbliższych osób, częsta rozłąka  z bliskimi czy ciągły krytycyzm ze strony rodziców. Oprócz tego mogą to być także traumy, przez które osoba z zaburzeniem przechodziła w przeszłości, np. gwałt lub doświadczenie straty bliskiej osoby. Niektórzy psychiatrzy wskazują także na czynniki...

Czytaj dalej
sukces w pracy
Adobe Stock

Między manią a depresją. Choroba dwubiegunowa to piekło

Na chorobę afektywną dwubiegunową, często zapadają
Aleksandra Nowakowska
07.05.2020

Cierpiał na nią Wojciech Młynarski, Amy Winehouse, Sting. I cały tłum innych znanych osób. Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) często dopada wysokowrażliwców, osób z wysokim IQ, perfekcjonistów Według statystyk nawet co dziesiąty dorosły człowiek może mieć lżejsze lub cięższe zaburzenia z cechą dwubiegunowości. Życie na huśtawce. Piekło. Emocjonalny rollercoaster. Tak o chorobie dwubiegunowej mówią nie tylko ci, którzy na nią chorują, ale też ich najbliżsi: rodzina, przyjaciele. Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) to zaburzenie psychiczne, które charakteryzuje się znaczącymi wahaniami nastroju. Nigdy nie wiadomo, co przyniesie kolejny dzień. Chory doświadcza naprzemiennych „wzlotów”: czyli manii albo hipomanii (która występuje do czterech dni), oraz „upadków” – depresji. Okresy maniakalne i depresyjne mogą być krótkie: trwać od kilku godzin do kilku dni, albo znacznie dłuższe: do kilku tygodni lub nawet miesięcy. „Dwubiegunówka”, potocznie też nazywana  depresją maniakalną  pojawia się przed 35. rokiem życia. Długo może pozostawać nierozpoznana. Dlatego eksperci przyjęli, że aby stwierdzić chorobę afektywną dwubiegunową, wystarczy jeden epizod maniakalny i jeden depresyjny, który trwa co najmniej tydzień i stanowi zauważalną zmianę w stosunku do zwykłego dotychczasowego zachowania. Jakie są fazy choroby dwubiegunowej? Mania . Epizod maniakalny można rozpoznać po nadmiernym nieuzasadnionym optymizmie, nadpobudliwości, silnym rozdrażnieniu, niewielkiej potrzebie snu. Cierpiącym na tę przypadłość wydaje się, że mogą zrobić wszystko, bo w ich umyśle żadne ograniczenia nie istnieją. Zwykle planują kilka rzeczy naraz, ale brakuje im konsekwencji w osiąganiu...

Czytaj dalej
joga na stres
Adobe Stock

Joga pomoże opanować stres i niepokój – pisze jogin Piotr Künstler

Napięcie w barkach, bóle głowy, poczucie wyczerpania, drażliwość, bezsenność – brzmi znajomo? To tylko niektóre z typowych objawów stresu. Doświadczyłem ich dotkliwie, na szczęście z pomocą przyszła joga i medytacja.
Piotr Künstler
01.07.2020

Mechanizm działania stresu na poziomie fizjologicznym jest znany: pod wpływem stresorów, czyli czynników wywołujących stres, następuje natychmiastowa mobilizacja organizmu. Szybka reakcja ma chronić przed zagrożeniem życia. I dobrze. Bo stres krótkotrwały jest potrzebny do przeżycia: stymuluje do działania, wzmacnia odporność i wytrzymałość. Nie bez przyczyny poddawanie sportowców kontrolowanemu stresowi jest podstawą treningów – to jeden z warunków osiągnięcia sukcesu w sytuacji podwyższonej presji na zawodach. Taki stres zwiększa koncentrację i pomaga przekraczać własne ograniczenia. Adrenalina – raz przyjaciel, raz wróg Pierwotnie mobilizacja organizmu związana była z ucieczką przed zagrożeniem, walką o życie lub wysiłkiem zdobycia pożywienia. Ale zawsze po tym następował okres odpoczynku. Organizm usuwa wówczas produkty przemiany materii wytwarzane pod wpływem stresu, wraca właściwe ciśnienie i krążenie krwi oraz normalne procesy metaboliczne. Dzięki temu człowiek jest przygotowany do stawienia czoła kolejnym wyzwaniom. Katastrofa następuje wtedy, gdy ta krótka mobilizacja organizmu przeradza się w przewlekły i stały stan napięcia. Dwa główne hormony stresu: adrenalina i kortyzol, sprzymierzeńcy w sytuacji zagrożenia życia, stają się nagle największymi wrogami. Przyspieszona akcja serca, wzrost ciśnienia, spowolnione trawienie, wzrost stężenia glukozy we krwi, odpłynięcie krwi z kończyn w kierunku mięśni, serca i mózgu, działanie hormonów – stawia organizm w stanie ciągłego pobudzenia. Efektem jest obniżenie odporności, nadmierne obciążenie układu krwionośnego, zwiększone ryzyko nadciśnienia i zawału. To na poziomie fizycznym, ale stres zmienia także nasze zachowania. Stajemy się agresywni i rozchwiani emocjonalnie. Może pojawić się brak apetytu albo...

Czytaj dalej
Fotolia

Czym są zaburzenia adaptacyjne i jak sobie z nimi radzić?

Jak podnieść się i iść dalej w trudnych sytuacjach?
Bartłomiej Perczak
06.06.2008

Zaburzenia adaptacyjne są emocjonalną i stresową reakcją na ważne zdarzenia życiowe , które nie przekraczają granic zwykłego ludzkiego doświadczenia. Przyczyną takiej reakcji może być nagła choroba , zwłaszcza jeśli powoduje upośledzenie funkcjonowania w społeczeństwie, utrata bliskiej osoby, gwałtowna zmiana statusu społecznego lub materialnego, przeprowadzka (zwłaszcza emigracja do kraju o bardzo odmiennej kulturze), utrata pracy lub przejście na emeryturę. Istotą tego zaburzenia są trudności z przystosowaniem się do nowopowstałych warunków życia. Stres jest reakcją Niejednokrotnie jednak zdarzenie, które powoduje trudności adaptacyjne , nie tylko poprzez stres i emocje, ale również obiektywnie, utrudnia bądź całkowicie uniemożliwia przystosowanie się. Dzieje się tak np. w przypadku, gdy czynnikiem wywołującym zaburzenie jest utrata rodziców przez małoletnie dzieci, utrata środków do życia itp. Najważniejsze objawy zaburzeń adaptacyjnych to: nastrój depresyjny, lęk, zamartwianie się, poczucie bezradności często połączone z niepodejmowaniem prób radzenia sobie z powstałymi trudnościami, ograniczona zdolność do wykonywania zwykłych codziennych czynności, zanik motywacji . Często można obserwować także niechęć do kontaktów z otoczeniem, koszmary senne , a w przypadku dzieci także moczenie nocne. Wszystkie objawy powinny pojawić się nie później niż w ciągu ok. 1 miesiąca od zdarzenia będącego przyczyną i ustąpić samoistnie po ok. 6. miesiącach. Jeśli objawy przedłużają się, następuje zmiana diagnozy. Jak sobie poradzić? Leczenie zaburzeń adaptacyjnych często ogranicza się do podawania środków uspokajających (jeśli wśród objawów dominuje lęk). Podobnie jak w innych zaburzeniach spowodowanych stresem jest...

Czytaj dalej