Ataki paniki – co robić, gdy stres zalewa całe ciało?
unsplash.com

Ataki paniki – co robić, gdy stres zalewa całe ciało?

Lęk i strach w jakimś momencie życia towarzyszą wielu z nas. Nie są zwiastunem niczego niepokojącego, gdy pojawiają się od czasu do czasu. Problem zaczyna się wtedy, gdy uniemożliwiają normalne funkcjonowanie i przeradzają się w silne ataki paniki. Co warto wiedzieć o atakach paniki i jak sobie z nimi radzić?
Karolina Morelowska-Siluk
05.01.2021

Ci, którzy choć raz go przeżyli, mówią, że to prawdziwy koszmar, gorszy od niemal każdego fizycznego bólu. Atak paniki pojawia się nagle (choć niektórzy potrafią z czasem rozpoznać, kiedy nadchodzi), zazwyczaj nie wywołuje go nic konkretnego, a już z pewnością bodziec, który leży u jego podstawy, jest niewspółmierny do reakcji. „Masz wrażenie, że wpadasz w czarną dziurę”, „Masz poczucie, że zaraz umrzesz”, opisują ci, którzy go doświadczyli. 

Katarzyna Miller: „Romantyczna miłość jest tylko na chwilę, jeśli w nią wierzycie, przegracie”

Czym jest atak paniki? Objawy

Atak paniki (z języka angielskiego „panic attack”) jest zatem nagłą, nieproporcjonalną do wywołującego go bodźca, reakcją lękową. Może trwać od kilku minut do nawet – choć to rzadkość – kilku godzin!

Czytaj też: Zaburzenia lękowe – poznaj rodzaje lęku i sposoby, jak go pokonać

W chwili wystąpienia ataku podświadomość człowieka „dostrzega” nieistniejące niebezpieczeństwo, więc „robi” wszystko, by się przed nim bronić. Wytwarza poczucie gigantycznego lęku, a wtedy przyspiesza nasz oddech, serce zaczyna bić szybciej, podnosi się ciśnienie, napinają się mięśnie, stają się sztywne, drżą, zmysły są w gotowości – ciało przygotowuje się do ucieczki lub do starcia. Człowiek zupełnie irracjonalnie zaczyna bać się o swoje życie. Wtedy często dochodzą także objawy somatyczne. Z powodu bardzo szybkiego oddechu dochodzi między innymi do tzw. hiperwentylacji, pojawiają się bardzo nieprzyjemne objawy, takie jak: 

  • mroczki przed oczami
  • piski lub szum w uszach
  • zimne poty lub uderzenia gorąca
  • zawroty głowy, omdlenia
  • bóle (w klatce piersiowej, brzucha, głowy)
  • suchość w ustach, nudności
  • bladość lub zaczerwienienie
  • szczękościsk, ściśnięte gardło 
  • derealizacja – uczucie, jakby świat był nierzeczywisty, nierealny; wrażenie bycia w matriksie 
  • depersonalizacja – uczucie bycia oddzielonym od samego siebie
  • rozkojarzenie, niezdolność do zebrania myśli; dezorientacja

Po ustąpieniu ataku paniki człowiek odczuwa zazwyczaj ogromne zmęczenie, a nawet wyczerpanie – organizm zużył bowiem bardzo dużo energii, przygotowując się do walki.

Czytaj też: Borderline i choroba dwubiegunowa. Jak je rozpoznać i czym się różnią?

Przyczyny ataku paniki

Mechanizmem rządzi podświadomość, czyli atak pojawia się niezależnie od woli kogoś, kto go doświadcza. Chociaż zwykle ciężko ustalić, co w danym momencie stało się źródłem tak silnego lęku o zdrowie i życie, bez wątpienia coś nim jest, bo wszystko, co dzieje się z naszym ciałem i naszą psychiką, ma swoją przyczynę. Możemy jej nie znać, nie rozumieć, jest ukryta na bardzo głębokim poziomie. 

Przyczyny tak ekstremalnego lęku często związane są z traumatycznymi przeżyciami z przeszłości, ale mogą wywoływać je także „bieżące” życiowe kłopoty, np.: nieszczęśliwe małżeństwo, rozwód, zdrada, poważne problemy związane z dziećmi lub długotrwały stres w pracy, utrata pracy, nieradzenie sobie w sferze zawodowej, trudności w szkole czy na uczelni, a także problemy finansowe. 

„Lęk przed lękiem”

Jeśli człowiek przez jakiś czas cyklicznie doświadcza ataków paniki, z czasem może pojawić się coś jeszcze – lęk antycypacyjny. Najprościej rzecz ujmując, jest to „lęk przed lękiem”: atak paniki jest tak trudnym i bolesnym przeżyciem, że zaczynamy bać się, że znów może się pojawić. Jeśli lęk antycypacyjny jest bardzo silny, może… wywołać kolejne epizody paniki.

Jak walczyć z atakami paniki?

Najskuteczniejszą metodą leczenia ataków paniki jest psychoterapia. Pomaga nie tylko nauczyć się redukować nasilenie kolejnych ataków, ale przede wszystkim odnaleźć problemy, których przepracowanie przyniesie stałą poprawę. Elementem leczenia może być także farmakoterapia. W walce z atakami paniki zaleca się także aktywność fizyczną, która na bieżąco redukuje stres oraz napięcie. 

Czytaj także: Jak się leczy depresję? Kiedy psychoterapia, a kiedy psychiatra?

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Sposoby na atak paniki
Adobe Stock

Jak się szybko uspokoić? 10 sposobów, które powstrzymają atak paniki lub agresji

Nie zawsze mamy wpływ na stresujące sytuacje, ale to od nas zależy, czy i jak będziemy na nie reagować. Nie nakręcaj się, tylko spróbuj na chwilę zatrzymać.
Sylwia Arlak
10.07.2020

Możemy bardzo się starać, ale i tak nie unikniemy stresujących sytuacji (nawet jeśli rzucimy wszystko i wyjedziemy w Bieszczady). Bywa jednak, że stres nas przerasta i sprawia, że tracimy kontrolę nad swoimi emocjami i zachowaniem. Kiedy czujesz, że nadchodzi taka chwila, spróbuj przystopować. Świat się nie zawali, jeśli zrobisz sobie przerwę. Weź głęboki oddech, a jeśli to nie pomoże, wypróbuj inne bardzo proste sztuczki relaksacyjne, które nieraz same doradzamy naszym dzieciom – i o których zapominamy, kiedy chodzi o nasze nerwy. Przekieruj uwagę Pamiętasz, co robiłaś, gdy twoje dziecko stłukło kolano albo doznało innej „ogromnej krzywdy”? Kiedy nie działa pocieszanie, odruchowo staramy się odwrócić jego uwagę – pokazujemy, że  „leci ptaszek” albo, że „O, jedzie straż pożarna!” To nie znaczy, że lekceważymy jego uczucia. Po prostu dzięki chwilowemu odwróceniu uwagi spuszczamy powietrze z balonu, uspokajamy umysł. W naszym przypadku zadziała ten sam trick. „Z badań wynika, że wystarczy przekierować całą uwagę jedynie na dwie minuty, żeby zatrzymać reakcję stresową i skutecznie obniżyć poziom stresu w organizmie” – mówi psycholog dr Joanna Heidtman w rozmowie o naszym codziennym stresie.   Urealnij sytuację Jednak zamiast na ptaszka za oknem zwróć uwagę na to, co się z tobą dzieje: siedzisz czy stoisz; jest ci ciepło czy zimno; jest poranek czy wieczór? Opowiedz sobie w myślach sytuację, w jakiej się znajdujesz. Ta zasada znakomicie sprawdza się np. kiedy wpadamy w panikę albo ogarnia nas furia w korku samochodowym. Zamiast powtarzać, że się spóźnisz, powiedz sobie: „Siedzę wygodnie, jestem bezpieczna, nic mi nie zagraża”. Takie urealnienie pomaga powstrzymać emocje. ...

Czytaj dalej
Pixabay.com/zdjęcie ilustracyjne

Stres, ataki paniki, wypalenie zawodowe? Pomoże ci „leśna kąpiel”

Jeśli wiecznie się czymś zamartwiasz, weź przykład z Japończyków – i idź do lasu. Już w latach 80. XX wieku, mieszkańcy Dalekiego Wschodu wiedzieli, że nic nie działa na nas lepiej niż „leśna kąpiel”.
Sylwia Arlak
29.05.2020

Pojęcie „leśnej kąpieli” (Shinrin-Yoku) pojawiło się po raz pierwszy w Japonii w latach 80. Zamiast przepisywać pacjentom kolejne lekarstwa, lekarze zaczęli wysyłać ich na wyprawy do lasu. Zwyczaj ten szybko podchwyciły kolejne kraje. Można śmiało powiedzieć, że moda na „leśne kąpiele” opanowała część Ameryki i wiele krajów europejskich – i słusznie. Shinrin-Yoku, czyli powolne chodzenie przez las, pomoże nam przywrócić równowagę.  Nigdy nie byliśmy tak  oderwani od świata przyrody. Jak pisze magazyn „Time”, przewiduje się, że do 2050 roku 66 proc. światowej populacji zamieszka w miastach. Według badań sponsorowanych przez Agencję Ochrony Środowiska przeciętny Amerykanin spędza 93 proc.  swojego czasu w domu.  Chłoń las wszystkimi zmysłami Ale jest też dobra wiadomość. Badania wykazały, że nawet krótkie spacery wśród natury pomagają nam ukoić nerwy. Dzięki nim obniżymy poziom kortyzolu we krwi, odzyskamy spokój i siłę. Kontakt z naturą może nam pomóc w walce z lękiem i depresją. Spacer po lesie także rodzaj naturalnej aromaterapii. Wdychając leśne powietrze z naturalnymi olejkami sosnowymi czy świerkowymi, uodparniamy organizm na wiele chorób. Aby jednak skorzystać z dobroczynnego działania lasu, podczas spacerów schowaj telefon (albo jeszcze lepiej: zostaw go w domu) i postaraj się chłonąć las  wszystkimi zmysłami. Zamknij oczy i słuchaj kołysania się koron drzew albo śpiewu ptaków. Poczuj wiatr na skórze. Oddychaj głęboko. Wąchaj zielone rośliny, mech, glebę. Przegryź świeżą igłę sosnową (zawiera przeciwutleniacze i witaminę C). Jeśli czujesz się z tym komfortowo, zdejmij buty i poczuj pod stopami twardą ziemię. Las jest dla każdej z nas  Dr. Quing Li, ekspert w...

Czytaj dalej
pocieszanie
Adobe Stock

Jak wesprzeć osobę z atakiem lęku?

Koronawirus wystawia relacje na próbę. Osoby bardziej podatne na lęk będą teraz potrzebować naszej pomocy. Postarajmy się je zrozumieć.
Aleksandra Nowakowska
01.04.2020

Mamy naturalną potrzebę przywracania kontroli i porządku, to nam zapewnia poczucie bezpieczeństwa. Jeśli go tracimy, wzrasta nasz poziom lęku. Koronawirus pokazał, że kontrola nad życiem jest iluzoryczna, a bezpieczeństwo kruche. Psycholodzy radzą, by w tej sytuacji nie tłumić w sobie emocji, tylko zaakceptować je i spróbować przeżyć. Przebywanie w domu podczas izolacji społecznej można potraktować jak źródło wiedzy o nas samych i innych. Najwięcej możemy chyba dowiedzieć się teraz o naszych pokładach lęku. Jest on częścią życia i normalnym ludzkim doświadczeniem. To fizjologiczna reakcja na stres, która w niektórych sytuacjach może być korzystna. Przestaje taka być, jeśli utrzymuje się tak długo, że już nie umiemy sobie z lękiem poradzić i zaczyna nam przeszkadzać w codziennym funkcjonowaniu. Silnemu lękowi mogą towarzyszyć: biegunka, bóle głowy, pocenie się, napięcie mięśni, gniew, szybkie bicie serca, niezdolność do koncentracji. Atak lęku należy rozróżnić od ataku paniki, zwanego lękiem napadowym. Ma ona charakter nagły, pozbawiona jest objawów zapowiadających. Zwykle osiąga szczyt w ciągu 10 minut. Atakom paniki może towarzyszyć uczucie zbliżającej się zagłady, strach przed utratą kontroli, drżenie, hiperwentylacja, ból w klatce piersiowej, bóle głowy, ucisk w gardle, problemy z przełykaniem, uderzenia gorąca, pocenie się. W warunkach izolacji społecznej, która ma miejsce podczas pandemii koronawirusa, u osób bardziej podatnych na zaburzenia lękowe, może rozwinąć się agorafobia, kiedy pojawia się silny lęk przed opuszczeniem domu , który wydaje się jedynym bezpiecznym miejscem. Przy zaburzeniach lękowych ważne jest znalezienie odpowiedniego specjalisty, który za pomocą terapii lub farmakologii pomoże poradzić sobie z objawami, które sprawiają, że...

Czytaj dalej
Nerwica lękowa: 10 typowych objawów
pexels.com

Nerwica lękowa: 10 typowych objawów, których nie można lekceważyć

Z nerwicą lękową mamy do czynienia wtedy, gdy pojawiają się zaburzenia emocjonalne, natrętne myśli, a także objawy psychosomatyczne. Charakterystyczne jest to, że osoba chorująca zdaje sobie sprawę, że jej symptomy mają źródło w psychice, ale ta świadomość nie pozwala przestać się bać. Poznaj wszystkie typowe objawy kryjące się za nerwicą lękową.
Karolina Morelowska-Siluk
07.12.2020

Nerwica lękowa jest jedną z najczęściej występujących i jednocześnie jedną z najtrudniejszych do zdiagnozowania nerwic. Jej istotą jest występowanie samonapędzającego się mechanizmu, który przypomina błędne koło. Co to oznacza? Stany lękowe wywołują niepokojące reakcje somatyczne i psychotyczne organizmu, a te nakręcają jeszcze większy lęk. Tu nie ma końca… A życie z nerwicą jest ogromnym cierpieniem. To zespół zaburzeń, który jest w stanie całkowicie sparaliżować funkcjonowanie i życie chorego. Skąd bierze się nerwica lękowa? U podłoża nerwicy dość często leży trauma albo brak zaspokojenia emocjonalnych potrzeb w przeszłości, głównie w dzieciństwie. Równie często nerwica jest efektem wewnętrznego konfliktu – nasze możliwości nie idą w parze z oczekiwaniami otoczenia i z presją. Czytaj też: Zaburzenia lękowe. Jak pokonać lęk? Objawy nerwicy lękowej Nerwica może objawiać się w bardzo różny sposób. Mogą pojawiać się dolegliwości somatyczne, zaburzenia funkcji poznawczych, problemy emocjonalne. W zasadzie u każdej osoby przebieg choroby jest bardzo indywidualny, a objawy mogą, ale nie muszą występować jednocześnie. Ponadto da się je przypisać wielu innym chorobom, dlatego dość ciężko ją zdiagnozować. Objawy somatyczne: Do częstych objawów somatycznych zalicza się: bóle różnych organów ciała, suchość w ustach, kołatanie serca, nadmierne pocenie się, uczucie gorąca/zimna, problemy związane z jelitami, zaburzenia seksualne, zaburzenia równowagi, problemy z widzeniem i słuchem, brak czucia w różnych partiach ciała, stępiony smak, kłopoty z mówieniem. Czytaj także: Przewlekły stres prowadzi do chorób psychosomatycznych. Poznaj jego mechanizm! Objawy psychotyczne: Psychotycznymi objawami...

Czytaj dalej