Najlepsze współczesne pisarki. Ich książki trzeba przeczytać! Od której zacząć?

Najlepsze współczesne pisarki. Ich książki trzeba przeczytać! Od której zacząć?

Pięć najbardziej inspirujących pisarek naszych czasów. I tytuły, od których najlepiej zacząć czytanie ich książek.
Anna Zaleska
28.08.2020

Olgę Tokarczuk wszystkie czytamy i mamy jej książki na półkach. Ale po czyje jeszcze powieści warto teraz sięgnąć, bo otwierają nam oczy, poszerzają horyzonty, pozwalają lepiej zrozumieć siebie i świat? Inspirują, by nasze życie stawało się lepsze i piękniejsze? Dodają odwagi, gdy trzeba zdecydować się na niełatwe kroki? Oto pisarki, które przejdą do historii jako najważniejsze i najbardziej wpływowe na początku trzeciego tysiąclecia. Ich książki obowiązkowo powinnyśmy mieć w swojej bibliotece.

Książę Karol nawet po rozwodzie chciał mieć ostatnie zdanie

Doris Lessing (1919 – 2013)

Angielska pisarka, feministka, laureatka wszystkich najważniejszych europejskich nagród literackich, w 2007 roku uhonorowana Noblem. Na początku lat 60. otwierała młodym kobietom oczy na takie kwestie, jak feminizm, patriarchat, antykoncepcja, niesprawiedliwość społeczna. Spod jej pióra wyszły dziesiątki utworów, wśród nich wiele książek psychologicznych, obyczajowych i wspomnieniowych. Żonglowała gatunkami literackimi, formami i nastrojami. Słynęła z wyrazistych, często kontrowersyjnych poglądów, które przysparzały jej tyleż zwolenników, co wrogów. Krytykowała kolonializm i politykę apartheidu, za co zabroniono jej wjazdu do RPA. Punktowała wady kapitalizmu.

Choć wierzyła, że „prawdziwe, dobre książki (...) zawsze były i będą przeznaczone dla mniejszości i żadna skala promocji nie zmieni takiej książki w bestseller”, wiele z jej powieści odniosło ogromny sukces.    

Doris Lessing / East News

Od której książki zacząć? Od „Złotego notesu” z 1962 roku. To najważniejsza powieść noblistki, kultowa dla młodych dziewczyn w latach 60., przez wiele kobiet przyjęta jednak ze złością, dziś również bardzo aktualna i prowokująca do myślenia. Pojawiają się w niej wszystkie kluczowe dla twórczości Doris Lessing tematy: rozpad świata w dobie zimnej wojny i związane z tym lęki, opresyjność społeczeństwa patriarchalnego, wyzwolenie kobiet, skomplikowane relacje damsko-męskie, złudzenia intelektualistów wyznających wiarę w komunizm i Freuda. Główną bohaterką jest 40-letnia pisarka Anna, rozwódka samotnie wychowująca dziecko, która w swoich czterech notesach opisuje nieudane związki z mężczyznami, młodość spędzoną w Afryce, działalność w partii komunistycznej, a jednocześnie pisze powieść.

Toni Morrison (1931 – 2019)

Zmarła przed rokiem amerykańska powieściopisarka i eseistka do historii przejdzie jako pierwsza czarnoskóra kobieta uhonorowana Literacką Nagrodą Nobla. Upominała się o prawa mniejszości, walczyła z dyskryminacją i rasizmem, co docenił Barack Obama, przyznając jej Prezydencki Medal Wolności, najwyższe amerykańskie odznaczenie. Toni Morrison urodziła się w biednej rodzinie, ale zawsze miała wysokie poczucie własnej wartości, uważała się za ponadprzeciętnie zdolną i inteligentną.

Pisarką została po czterdziestce, gdy po 20 latach pracy jako redaktor w jednym z największych na świecie wydawnictw Random House uznała, że jeszcze nikt nie napisał książki, którą naprawdę chciałaby napisać. Więc sama ją napisała.

Toni Morisson / East News

Od której książki zacząć?  Od „Umiłowanej”, nagrodzonej Pulitzerem i mającej duży wpływ na to, że Toni Morrison została uhonorowana Noblem. To historia niewolnicy Sethe, która zabiła swoją córeczkę wierząc, że śmierć jest lepsza niż bycie przez całe życie niewolnikiem. Teraz zmarłe dziecko powraca do niej jako Umiłowana – zjawa mająca postać młodej dziewczyny. Realistyczna opowieść o życiu Afroamerykanów w latach 70. XIX wieku miesza się tu z magią. Dla cierpienia i nienawiści przeciwwagą staje się miłość i współczucie. Powieść została zekranizowana, a rolę pięknej i dumnej Sethe w filmie „Pokochać” zagrała Oprah Winfrey.

Margaret Atwood (ur. 1939)

Sprzedała miliony książek. Ma na koncie Bookera za „Ślepego zabójcę” (2000), pięć jej innych powieści znalazło się na krótkiej liście nominowanych do tej prestiżowej nagrody, a fakt, że nie dostała do tej pory Nobla, uważa się za jedno z największych niedopatrzeń Akademii Szwedzkiej. Kiedy Kazuo Ishigura odbierał Nobla w 2017 roku, powiedział: „Myślałem, że to będzie Margaret Atwood. I wciąż tak myślę, wciąż mam taką nadzieję”. 

Kanadyjska pisarka porusza najważniejsze problemy nurtujące współcześnie ludzkość: spustoszenie środowiska naturalnego, drapieżny kapitalizm, nieustanne zamachy na prawa człowieka i prawa kobiet, demontaż systemów demokratycznych, konsekwencje igrania z nowymi technologiami. Mówi o sobie: „Jestem poważną pisarką. Nigdy nie sądziłam, że stanę się pisarką popularną”. A jednak stała się niemal gwiazdą, zwłaszcza za sprawą „Opowieści podręcznej”. Gdy w zeszłym roku ukazały się „Testamenty” – kontynuacja tej kultowej powieści z 1985 roku – w dniu premiery pod drzwiami Waterstones' Piccadilly w Londynie 400 fanów ubranych w płaszcze do kostek i kaptury oczekiwało północy, kiedy to autorka miała odczytać fragmenty nowej książki. Na Twitterze Margaret Atwood ma blisko 2 mln obserwatorów.

Margaret Atwood / East News

Od której książki zacząć?  Oczywiście od „Opowieści podręcznej”, nawet jeśli obejrzało się już serial. Akcja rozgrywa się w nieodległej przyszłości. Na terenie Stanów Zjednoczonych powstaje Republika Gileadzka, nacjonalistyczno-religijna dyktatura. Kobiety są tu sprowadzane do roli chodzącej macicy, tzw. podręcznej, rodzącej dzieci wyłącznie zasłużonym funkcjonariuszom państwowym po rytualnym zapłodnieniu w obecności bezpłodnej żony. Najmniejsze przewinienie karane jest torturami i okrutną śmiercią. System państwowy opiera się na szpiegostwie, donosicielstwie i przemocy. Główna bohaterka, będąca jedną z podręcznych, próbuje odszukać odebraną jej córkę i wraz z nią uciec do Kanady.

Zadie Smith (ur. 1975)

Córka Anglika i Jamajki, urodziła się w dzielnicy Willesden Green na peryferiach północnego Londynu. W bardzo biednej rodzinie. Pytana o swoje dzieciństwo w wywiadzie dla „Urody Życia” mówiła: „Bieda okazała się wolnością. Kiedy nie masz niczego, dosłownie cały świat stoi przed tobą otworem, cały jest do odkrycia”. Dziś dzieli życie między Londyn, gdzie mieszka z mężem i dwójką dzieci, a Nowy Jork, tam wykłada na uczelni.

Uchodzi za jedną z najbardziej wnikliwych komentatorek współczesnego świata, co ostatnio potwierdziła wydanym właśnie w Polsce zbiorem intymnych zapisków czasu lockdownu „Przebłyski” (Znak). Na koncie ma kilkanaście książek: powieści, opowiadań i esejów.

Zadie Smith / materiały promocyjne wydawnictwa Znak

Od której książki zacząć?  „Białe zęby”, debiutancka powieść 26-letniej wówczas Zadie Smith, była w 2000 roku literackim objawieniem. Zakotwiczona w biografii pisarki, opowiada o trzech zaprzyjaźnionych multikulturowych rodzinach z północnego Londynu. Jedna to rodzina emigrantki z Jamajki i życiowo nieporadnego Anglika. Druga – emigrantów z Bengalu. Trzecia – małżeństwo Żyda i Angielki. Smith opisuje ich codzienne perypetie z satyrycznym zacięciem, punktuje śmieszności i płycizny kultury Zachodu, wnikliwie portretuje pogubionych młodych ludzi i demaskuje hipokryzję dorosłych. Czyta się tę książkę świetnie, jakby oglądało się serial bardzo inteligentny, błyskotliwy, prowadzący do zaskakujacego finału.

Alice Munro (ur. 1931)

Mistrzyni krótkiej formy, uhonorowana w 2013 roku Literacką Nagrodą Nobla. Większość jej opowiadań rozgrywa się w kanadyjskim regionie Ontario, wśród mieszkańców małych miasteczek. Alice Munro pisze o zwyczajnych ludziach. O świecie, w którym największym grzechem jest się wyróżniać. O młodych dziewczynach, w skrytości próbujących wyrwać się z prowincjonalnej nudy. O wiecznie zmęczonych matkach i ich niezaradnych życiowo mężach. Często sięga do własnej biografii. Pisze bardzo oszczędnie, językiem prostym i klarownym, w bezpretensjonalnych opowiadaniach dotykając kwestii najbardziej istotnych – osobistych dramatów, rozczarowań, niespełnionych nadziei, bolesnej samotności, konieczności pogodzenia się z losem. Po wydaniu w 2012 roku zbioru „Drogie życie” Alice Munro przeszła na literacką emeryturę. Sekretarz Szwedzkiej Akademii nie mógł się do pisarki dodzwonić, wiadomość o przyznaniu jej Nagrody Nobla nagrał na pocztę głosową.

Alice Munro / East News

Od której książki zacząć? Na przykład od „Za kogo ty się uważasz?”. To dziesięć powiązanych ze sobą opowiadań o dziewczynie, potem kobiecie pochodzącej z biednej części Ontario. Jako dziecko Rose żyje w ciągłym strachu przed „królewskim laniem”, które obiecuje jej raz za razem macocha. Czas dorastania to ryzykowne zabawy, ryzykowne uczucia i ryzykowne marzenia. Potem ucieczka z rodzinnego miasteczka, by zacząć studia w Toronto, wyjść za mąż i podjąć pracę. Trudny do przezwyciężenia lęk przed światem i nieopuszczające jej poczucie wstydu. Spotkanie z mężczyzną, który „całkiem odmieni twoje życie”. Wreszcie sukcesy, stopniowo coraz większe. Małżeństwo i jego rozpad. A w tle wciąż powracające pytanie, które w dzieciństwie słyszała w domu i w szkole: „Za kogo ty się uważasz?!”.

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
Córka boga Szumowska
„Córka boga” Małgorzaty Szumowskiej. Fot. materiały prasowe

Piekło kobiet: książki, seriale i filmy, które pokazują, z czym i o co walczymy

Przeciwnicy Strajku Kobiet mówią, że za głośno krzyczymy, jesteśmy niekulturalne, używamy brzydkich słów. Przypomnijmy, skąd się ten nasz gniew bierze. Oto książki i filmy, które pokazują piekło kobiet.
Magdalena Żakowska
08.11.2020

Mężczyźni pytają mnie, dlaczego kobiety w moich książkach są tak często paranoiczkami. A ja odpowiadam: to nie paranoja, tylko trzeźwa ocena ich sytuacji ” – powiedziała kiedyś Margaret Atwood.  Choć wydaje się to sytuacją surrealistyczną, nadal musimy walczyć o swoje prawa. W Polsce o prawo do decydowania o własnym ciele i zdrowiu, czy o prawo do takiego wynagrodzenia za pracę, jak mężczyźni. W krajach i społecznościach rządzonych przez religijnych fundamentalistów o wolność i prawo do decydowania o samych sobie. Piekło kobiet wciąż trwa. Oto książki i filmy, które o tym przypominają, o co i z czym walczymy.  „Złoty notes” Doris Lessing Najważniejsza powieść wielkiej noblistki. Pojawiają się w niej wszystkie istotne dla jej twórczości tematy: patriarchat, feminizm, rozpad świata. Z pomocą Lessing możemy przyjrzeć się sytuacji kobiet w latach 50. w Zachodniej Europie. Głowna bohaterka książki, Anna, wykształcona i wyzwolona kobieta i matka, nie może odnaleźć się w patriarchalnym społeczeństwie „nowoczesnej” Europy. Odważne życiowe wybory przynoszą jej wyłącznie niezrozumienie ze strony świata. „Grace i Grace”, Netflix i „Opowieści podręcznej”, HBO Dwa seriale na podstawie powieści Margaret Atwood. „Opowieści podręcznej” znamy już chyba wszystkie. „Grace i Grace” to z kolei zbeletryzowana opowieść o autentycznych, choć nie wyjaśnionych wydarzeniach rozgrywających się w epoce wiktoriańskiej w Kanadzie. 23 lipca 1843 roku zamożny arystokrata i jego ciężarna kochanka zostają zamordowani. Sprawcami okazują się stajenny i 16-letnia pokojówka Grace Marks. Zostają schwytani i po szybkim procesie skazani na śmierć, jednak Grace udaje się uniknąć kary. Po ponownym procesie została skazana na dożywocie. Atwood opowiedziała...

Czytaj dalej

10 najlepszych powieści o kobiecej przyjaźni

Kobieca przyjaźń tylko w „Ani z Zielonego Wzgórza” była wyidealizowanym powinowactwem bratnich dusz. W prawdziwym życiu – i we współczesnych powieściach – bywa relacją bardziej skomplikowaną. Oto najlepsze książki o kobiecej przyjaźni.
Anna Zaleska
22.09.2020

Oczywiście idealna przyjaźń jest jak z „Hymnu o miłości” św. Pawła. Cierpliwa jest, łaskawa jest. Nie zazdrości. Nie unosi się gniewem. Wszystko znosi. Wszystko przetrzyma. Nigdy nie ustaje. W realnym życiu warto pogodzić się z tym, że przyjaciółka potrafi zirytować, nawet zranić, przyjaciółce czasem się zazdrości i się z nią rywalizuje. Ale i tak się ją kocha, bo przy niej można być sobą, można liczyć na jej pomoc i wsparcie, można zaufać i dobrze się z nią bawić. A gdy życiowe drogi się rozchodzą, nigdy się jej nie zapomina. Taką właśnie przyjaźń pokazują najlepsze książki o kobiecej przyjaźni. „Wielkie kłamstewka”, Liane Moriarty, wyd Pruszyński i S-ka W przeciwieństwie do świetnego serialu HBO, przełożonego na amerykańskie realia, akcja powieści Liane Moriarty rozgrywa się na przedmieściach Sidney. Trzy kobiety spotykają się, gdy ich dzieci mają zacząć naukę w szkole. Jedna jest samotną matką, kobietą nieśmiałą i delikatną, bardzo oddaną synkowi. Druga  – przebojowa, gadatliwa, lubująca się w intrygach i trzęsąca lokalną społecznością. Trzecia – zdystansowana piękność, bogata, elegancka, ale nieco przygaszona, jakby ukrywała jakąś tajemnicę. Między kobietami o różnym statusie społecznym,  odmiennych doświadczeniach i temperamentach zawiązuje się przyjaźń. Stopniowo zdejmują wobec siebie maski, ukazując prawdę o swoim życiu, skrytą za pozorami i kłamstwami. W godzinach próby – na przykład gdy na wieczorku integracyjnym zginie mąż jednej z nich – staną za sobą murem. „Genialna przyjaciółka”, Elena Ferrante, wyd. Sonia Draga W czterotomowej tzw. sadze neapolitańskiej, którą rozpoczyna „Genialna przyjaciółka”, Elena Ferrante portretuje kobiecą przyjaźń w sposób tak pełny i wielowymiarowy, jak...

Czytaj dalej
East News

Margaret Atwood: czarownica na miarę XXI wieku

Margaret Atwood to dzisiaj jedna z najpoczytniejszych pisarek na świecie. Jej najsłynniejsza powieść „Opowieść podręcznej” znana jest milionom czytelników, a serial zrealizowany na jej podstawie to współczesny antyrządkowy manifest, pod którym podpisują się tysiące kobiet.
Sylwia Arlak
04.06.2020

Kiedy Margaret Atwood miała sześć lat, w drodze ze szkoły do domu ułożyła w myślach swój pierwszy wiersz. Gdy tylko znalazła się w swoim pokoju, zapisała go – i jak sama opowiadała w wielu wywiadach, to właśnie ten moment stał się początkiem długiej i pięknej przygody z literaturą. Mówią o niej, że jest feministką, ale ona sama podkreśla, że współcześnie źle interpretujemy to pojęcie. Podziwiają, że przewiduje przyszłość, ale ona tłumaczy, że jedynie uczy się na błędach przeszłości. Jedno jest pewne — warto słuchać Margaret Atwood, bo możemy się od niej wiele nauczyć o świecie i o sobie samych. Margaret Atwood: wnuczka czarownicy Po koniec XVII wieku niejaka Mary Webster z miasteczka Hadley w okolicy Salem, została przez sąsiadów posądzana o czary. Rozpoczął się proces, ale sąd nie znalazł żadnych dowodów na „winę” kobiety, więc ją uniewinnił. Sąsiedzi jedna nie pogodzili się z wyrokiem i sami próbowali powiesić kobietę. Cudem ocalała: wisiała całą noc, a kiedy sąsiedzy rano przyszli odciąć ją ze sznura, okazało się, że ciągle oddycha. Cieszyła się jeszcze dobrym zdrowiem przez kilkanaście lat, do końca życia nazywano ją Wpół-Powieszoną Mary.  Kiedy Margaret Atwood miała ponad 20 lat, dowiedziała się, że Wpół-Powieszona Mary była jej przodkinią. Przez kolejne lata niosła to dziedzictwo z dumą. To właśnie Mary kanadyjska pisarka zadedykowała „Opowieść podręcznej”. Sama Margaret Atwood może przypominać swoją pra, pra, prababkę. Burza siwych loków, ironiczny uśmiech – i takież riposty, przenikliwość obserwacji, wreszcie – książki, o których czytelnicy mówią: prorocze – to wszystko pozwala ujrzeć w autorce „Opowieści podręcznej”  współczesną czarownicę...

Czytaj dalej
Mat.prasowe

Wraca „Opowieść podręcznej”! Kiedy będziemy mogli zobaczyć nowe odcinku kultowego serialu?

Już wiemy, kiedy obejrzymy premierowe odcinki czwartego sezonu „Opowieści podręcznej”. Serial na podstawie powieści Margaret Atwood, ponownie przeniesie nas do antyutopijnej przyszłości w Gilead.
Sylwia Arlak
26.06.2020

„Opowieść podręcznej”, słynny serial na podstawie książki Margaret Atwood miał już trzy sezony. Antyutopijna opowieść przenosi nas w bliżej nieokreśloną przyszłość, do fikcyjnego miasteczka Gilead, w którym istnieje system klasowy, a należące do najniższej klasy kobiety (tzw. podręczne), są zmuszone do rodzenia dzieci uprzywilejowanym rodzinom. Za nieposłuszeństwo bohaterkom grozi śmierć.  Serial pojawił się mniej więcej w tym samym czasie, co ruch #metoo. Również w Polsce, czerwone płaszcze i białe czapki, które noszą bohaterki serialu, zakładały uczestniczki ulicznych demonstracji (w Polsce np. podczas wizyty Donalda Trumpa).  Produkcja zdobyła uznanie fanów i krytyków. Pierwszy sezon produkcji otrzymał aż osiem telewizyjnych nagród Emmy, w tym za najlepszy serial dramatyczny oraz najlepszą aktorkę w serialu dramatycznym dla Elizabeth Moss.  Wojna sama się nie wygra Kolejne sezony jednak nie dorównywały znakomitej pierwszej części. Fani oglądali, ale jednocześnie narzekali na powolną akcję i brak pomysłów na rozwijanie najważniejszych wątków. Zwiastun czwartego sezonu „Opowieści podręcznej” daje jednak nadzieję, że twórcy tym razem stanęli na wysokości zadania. „Nie mogę odpoczywać. Moja córka zasługuje na więcej, wszyscy zasługujemy na więcej. Zmiana nigdy nie przychodzi łatwo. Ta wojna sama się nie wygra” — mówi w zwiastunie June Osborne, postać grana przez Elisabeth Moss. W krótkiej zapowiedzi (która składa się z archiwalnych materiałów i nowych scen) twórcy sugerują, że nadeszła rewolucja przeciwko Gileadowi. Wiemy już też, że June przeżyła wydarzenia z finału poprzedniej części. Zapowiada się sezon pełen akcji, nadziei i zmian. To już nie tylko opowieść...

Czytaj dalej