Dosze w ajurwedzie – Vata, Pitta i Kapha. Którą z nich jesteś?
Pexels.com

Dosze w ajurwedzie – Vata, Pitta i Kapha. Którą z nich jesteś?

Ajurweda wyróżnia trzy dosze, czyli energetyczne siły natury. Powiedz, która dosza dominuje u ciebie, a powiem ci, kim jesteś i kim, przy odrobinie wysiłku, możesz się stać.
Sylwia Arlak
05.01.2021

Koncepcja trzech dosz w ajurwedzie (indyjskiej medycynie niekonwencjonalnej) pozwoli ci zrozumieć samą siebie. Ajurweda wyróżnia pięć żywiołów  – ziemię, ogień, wodę, wiatr i eter. Ich połączenia tworzą trzy energetyczne siły zwane doszami (Vata, Pitta i Kapha) odpowiedzialne za uczucie równowagi lub brak równowagi w organizmie.

Książę Karol nawet po rozwodzie chciał mieć ostatnie zdanie

Czym są dosze?

Po pierwsze, dosze to czynniki, z których zbudowane jest ciało fizyczne. Są one odpowiedzialne za jego funkcjonowanie. Po drugie, u każdego z nas jedna z trzech dosz dominuje i staje się głównym czynnikiem określającym indywidualne cechy fizyczne i umysłowe. Ajurweda dzieli nas na trzy dosze: Vata, Pitta i Kapha. Żaden z typów nie jest lepszy ani gorszy niż pozostałe.

Każda z dosz zawiera w sobie wszystkie pięć żywiołów, ale w każdej z nich dominują maksymalnie dwa. Stosunek między nimi w naszym ciele to nasz naturalny stan równowagi. Kiedy zrozumiemy, co nas wyróżnia, łatwiej będzie nam wybrać odpowiednią dla nas dietę i zdrowy styl życia.

Vata to połączenie powietrza i przestrzeni. Odpowiada za ruchy ciała, reakcje umysłu i zmysłów oraz proces wydalania. Pitta to połączenie ognia i wody. Odpowiada za ciepło, metabolizm, produkcję energii i funkcje trawienne. Kapha to połączenie ziemi i wody. Odpowiada za stabilność fizyczną, odpowiednią budowę ciała i równowagę płynów.

Dowiedz się, która z dosz dominuje u ciebie.

Charakterystyka dosz: Vata

Cechy fizyczne: Twoja sylwetka jest szczupła. Masz problemy z suchą, zimną skórą, wczesnym starzeniem i licznymi zmarszczkami. Twoje włosy są suche, delikatne i łamliwe.

Cechy umysłowe: Jesteś pełna energii i entuzjazmu. Niestała, o zmiennych nastrojach, pełna obaw. Masz miłe usposobienie, ale jednocześnie często się denerwujesz i stresujesz. Możesz mieć zmienne nastroje. Uwielbiasz podróżować. Jesteś osobą kreatywną o otwartym umyśle i silnej intuicji. Pełna obaw.

Odżywiasz się nieregularnie i za mało śpisz. Za brak równowagi odpowiada u ciebie jedzenie zimnych, suchych, pikantnych, kwaśnych potraw (doprowadzające do problemów takich jak ból, wzdęcia, gazy i podrażnienia żołądka). Równie niebezpieczne jest palenie papierosów, picie alkoholu, a także nadmierne wystawianie się na działanie zimna i wiatru (Vata potrzebuje ogrzania).

Charakterystyka dosz: Pitta

Cechy fizyczne: Twoja sylwetka jest średnia. Masz problemy z wysokim ciśnieniem oraz z nadwrażliwą skórą. Często występują u ciebie reakcje alergiczne. Masz duży apetyt i zazwyczaj zapadasz w głęboki sen. Masz cienkie, miękkie włosy z tendencją go siwienia.

Cechy umysłowe: Jesteś dynamiczna, ambitna i samowystarczalna. Kochasz wszystko, co piękne. Często się złościsz i bierzesz na siebie zbyt dużo obowiązków. Jesteś perfekcjonistką, często pracoholiczką. Niecierpliwa i uczuciowa. Inteligentna, charyzmatyczna i dowcipna.

Za brak równowagi odpowiada u ciebie jedzenie zbyt pikantnych, gorących, kwaśnych, słonych, lekkich i suchych potraw (co prowadzi do problemów ze zgagą oraz wrzodami). Źle się czujesz, paląc papierosy, pijąc alkohol i nadmiernie wystawiając się na działanie słoneczne (Pitta nie może się przegrzewać).

Kapha

Cechy fizyczne: Masz silną posturę i wolną przemianę materii. Zdarza ci się jeść w sposób kompulsywny. Możesz mieć cellulit i być osobą otyłą. Masz problemy z tłustą, trądzikową cerą. Twoje włosy są lśniące, tłuste, grube i mocne.

Cechy umysłowe: Możesz mieć tendencję do siedzącego trybu życia. Jesteś zrównoważona spokojna, delikatna i tolerancyjna. Bywasz zaborcza. Skrywasz emocje i cenisz własny komfort. Bywasz melancholijna i sentymentalna. Łatwo przywiązujesz się do miejsc i przedmiotów. Jesteś wierna i nieustępliwa. Uprzejma i życzliwa. Praktyczna i oszczędna. Powolna.

Za brak równowagi odpowiada u ciebie jedzenie zbyt dużej ilości słodyczy, kwaśnych, słonych, ciężkostrawnych, tłustych potraw, a także produktów mlecznych (podobne produkty duszą ogień trawienny u Kaphy i spowalniają procesy trawienne). Źle się czujesz, kiedy śpisz do późna oraz wystawiasz się na zimno i wilgoć.

Brak równowagi trzech dosz jest źródłem chorób i zaburzeń fizycznych.

Prakriti i vikriti, czyli jak zachować równowagę

Indywidualna kompozycja dosz określa nasze prakriti (naturę psychofizyczną). Gdy w naszym ciele dominuje dosza Pitta, nasze prakriti to Pitta. Będziemy mieć większość właściwości odpowiadających tej doszy, ale w mniejszym stopniu również właściwości dosz Vata i Kapha.

Nasze prakriti jest niezmienne od momentu urodzenia aż do śmierci. Może jednak zostać zaburzone przez zewnętrzne bodźce (nieprawidłowa dieta, stres, traumy czy niewykorzystywanie swojego potencjału). To wywołuje stan vikriti, czyli bycia w nierównowadze.

Czytaj też: Klucz do lepszego życia. Czym jest samooopieka i jak ją praktykować?

Jeśli wiemy, które cechy zaczęły w nas dominować, możemy postarać się je złagodzić. Kluczem jest jedzenie odpowiednich pokarmów, przyjmowanie ziół oraz praca nad sobą. Jeśli nie będziemy słuchać swojego ciała, może ono nam przypomnieć o sobie w bolesny sposób. Nawet najmniejszy brak równowagi może stać się przyczyną chorób. Oto najczęstsze oznaki nierównowagi:

  • Zmęczenie / wypalenie
  • Nadkwaśność
  • Objawy podobne do zapalenia stawów
  • Drażliwość 
  • Płaczliwość
  • Bóle głowy
  • Zaparcia przeplatane biegunką
  • Bezsenność
  • Bolesne okresy
  • Przegrzanie organizmu

Test na dosze można zrobić w Internecie, ale żaden z nich nie powie na 100 proc., którą doszą jesteś. Warto iść na konsultację do specjalisty, a sam test wykonać kilka razy w roku (czujemy się różnie w zależności od pory roku) i podczas różnych nastrojów. 

Czytaj też: Agnieszka Maciąg: „Przed nami rok pełen ważnych przemian”

 

Kochasz czytać?
Czekamy na Ciebie!

Dołącz do grupy na FB
 

Uroda Życia - czytaj dla przyjemności

Czekamy na Ciebie na FB
 

Ludzie, psychologia,
pasja - inspirujemy!

Obserwuj nas na IG
maciag aga
Robert Wolański

„Menopauza to dla kobiety złoty czas” — przekonuje Agnieszka Maciąg

To nie menopauza jest przyczyną chorób i złego samopoczucia. Jak pisze Maciąg w swojej książce „Menopauza. Podróż do esencji kobiecości” — to czas radości i wielkiej przemiany, któremu nie muszą towarzyszyć przykre dolegliwości fizyczne.
Sylwia Arlak
06.08.2020

Często mówimy o menopauzie, jako o „końcu kobiecości”. Boimy się jej, przygotowując się na najgorsze: wahania nastrojów, problemy ze snem, obniżone libido, zły stan zdrowia. Joginka, autorka książek, Agnieszka Maciąg rozprawia się z tymi mitami w swojej najnowszej książce „Menopauza. Podróż do esencji kobiecości”. Menopauza to czas przemiany duchowej „Zgodnie z podejściem ajurwedyjskim menopauza to dla kobiety »złoty czas«. Początek promiennego okresu mądrości i łaski. Jeśli zdołamy weń wkroczyć z odpowiednim nastawieniem, będzie to dla nas etap pełen nie tylko spokoju i zdrowia, ale również rozwoju i radości. Może nas odnowić, odświeżyć, odrodzić i... odmłodzić” — przekonuje Maciąg. Autorka podkreśla, że w czasie menopauzy nasze ciało ma do wykonania potężną transformację, ale jak zauważa — nie po raz pierwszy. Dzieciństwo, okres dojrzewania, ciąża, połóg, comiesięczna menstruacja — całe nasze życie podlega nieustannych przemianom. A nasze ciało poddawane jest wyzwaniom. „Dostrzegamy to dopiero z dystansu, który daje nam właśnie menopauza. Ona przygotowuje nas do okresu stabilności i uwolnienia od dotychczasowych wyzwań” — pisze Agnieszka Maciąg. Z punktu widzenia ajurwedy („matki” medycyny indyjskiej) menopauza to czas przemiany duchowej, której nie muszą towarzyszyć przykre dolegliwości fizyczne. „To nie menopauza jest przyczyną chorób i złego samopoczucia. Kobieta „pracuje” na nie we wcześniejszych latach życia, a podczas menopauzy jedynie doświadcza konsekwencji szkodliwych nawyków” — podkreśla autorka. Objawy menopauzy to nad sygnał, że musimy zwrócić większą uwagę na swoje zdrowie. „Jeśli nie dbałaś o siebie po przekroczeniu trzydziestki,...

Czytaj dalej
Joga i ajurweda a Hashimoto
Unsplash.com

Joga i ajurweda pomagają w terapii choroby Hashimoto

Chorobę często traktujemy jako „dopust boży”, a każda zmiana w życiu, jaką ona generuje, budzi pytania w rodzaju: dlaczego ja? Tymczasem pierwszym krokiem do zdrowia, kiedy je tracimy, jest wewnętrzna zgoda na proces. Przekonałam się o tym sama, borykając się z zapaleniem tarczycy Hashimoto.
Agnieszka Mosak
15.12.2020

Z chwilą, gdy wcześniejsze pytanie zamienisz na: jak moje ciało stara się na mnie wpłynąć i mi pomóc? – zaczynasz doceniać mądrość jego sygnałów i możesz podjąć kroki ułatwiające reorganizację. Zmieniając dotychczasowe nawyki, wesprzesz te obszary, które wymagają zadbania. Zanim dostrzeżesz i pojmiesz źródło problemu, możesz ulec depresji albo irytacji, że wszystko na nic, bo to, co działa dobrze u innych, tobie nie pomaga albo nawet szkodzi. Pamiętaj wtedy, że ciało nie jest wrogiem, lecz sprzymierzeńcem. Słuchaj go i łagodnie zmierzaj ku zrozumieniu. Za to umysł wymaga dyscypliny. Czytaj też: Jak się leczy depresję? Kiedy psychoterapia, a kiedy psychiatra? Początki walki z chorobą Hashimoto Tym, co wyzwoliło uśpioną tendencję, była, jak u wielu kobiet, ciąża i demineralizacja po drugim porodzie. Wiele symptomów pojawiało się u mnie wcześniej, ale charakterem nadrabiałam niemoc ciała. Zanim więc dowiedziałam się, że mam niedoczynność tarczycy, próbowałam brać się w garść, odchudzać, nie spałam dobrze i nie czułam się sobą. Postanowiłam, że panaceum, którym przezwyciężę niezrozumiały stan beznadziei, będzie joga! Nie rozumiałam wtedy ani źródeł swojego problemu, ani tego, że joga nie działa jak plaster. Zanim zrobiono mi bardziej szczegółowe badania niż tylko TSH, które nie pokazuje całego spektrum zaburzeń, ustalenie terapii hormonalnej wcale nie szło tak szybko i gładko, była to droga przez mękę i mgłę niewiedzy. Dopiero anglojęzyczne portale otworzyły mi oczy na kwestie poza suplementacją hormonu tarczycy i przyniosły psychiczną ulgę, dostarczając przykładów, w których odnajdywałam swoje doświadczenia. Dotarłam też do niezastąpionej książki pt. „Jak żyć z Hashimoto”*,...

Czytaj dalej
orina krajewska
Fot. Wojciech Foit

Orina Krajewska: „Joga to dla mnie niekończąca się podróż”

„Ostatnie dwa lata są dla mnie przełomowe, jeśli chodzi o świadomość ciała. Zrozumiałam, że ciało jest pierwszym krokiem do tego, żeby poruszyć wnętrze” – mówi aktorka i pasjonatka jogi Orina Krajewska.
Magdalena Żakowska
17.12.2020

Orina Krajewska, aktorka, córka Małgorzaty Braunek i prezeska Fundacji „Bądź” znana jest nie tylko jako joginka, ale też promotorka medytacji integralnej, czyli holistycznego podejścia do zdrowia, w którym postrzega się na człowieka jako całość, a nie sumę niezależnych od siebie organów. Na aktorstwo zostaje je niewiele czasu, ale gra w serialu „Barwy szczęścia" i epizodycznie w innych projektach. Magdalena Żakowska: Ćwiczysz czy praktykujesz jogę? Orina Krajewska: Dziś praktykuję, ale zaczynałam od ćwiczenia. Gdybym ćwiczyła i myślała o sobie, że praktykuję, byłoby chyba nie fair. Na czym polega różnica? Na podejściu. Czy traktujesz jogę jako fajny rodzaj fitnessu, czy element stylu życia? Ćwiczyć jogę zaczęłam jakieś osiem lat temu. Przez pierwsze dwa lata to była hatha joga, czyli po prostu zestaw asan, który traktowałam jak szczególny rodzaj gimnastyki. Co było bodźcem? Bezpośrednim? To, że chciałam zachować szczupłą sylwetkę, a nie lubię biegać i nie miałam też innych sportowych zajawek. A niebezpośrednim? Jako nastolatka miałam problem z relacją ze swoim ciałem. Punktowałam wszystko i miałam potworne kompleksy, wydawało mi się, że jestem za gruba, mam za małe piersi i kręcone włosy zamiast prostych. W jodze trzymam się swoich nauczycieli Standard w tym wieku. Chociaż pochodzisz z domu, w którym relacja z ciałem i aktywność fizyczna były chyba ważne. To taki schemat, że skoro buddyści medytują, to na pewno też ćwiczą jogę i są wysportowani. Ale prawda jest taka, że moja mama nie była jakoś szczególnie aktywną fizycznie osobą. Lubiła pływać i jeździć na rowerze, ale robiła to sporadycznie. Nie praktykowała jogi. Rano wykonywała jakieś błyskawiczne, proste ćwiczenia i to był koniec tematu. Stawiała na duchowość. ...

Czytaj dalej
Jak rozpoznać zaburzenia lękowe?
iStock

Zaburzenia lękowe – poznaj rodzaje lęku i sposoby, jak go pokonać

Zaburzenia lękowe są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń psychicznych. Częściej dotykają kobiet niż mężczyzn, występują zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.
Karolina Morelowska-Siluk
19.11.2020

Lęk to stan emocjonalny pojawiający się w życiu codziennym. Jest całkowicie naturalną reakcją na stresujące sytuacje, na niebezpieczeństwo. Gdybyśmy go nie odczuwali, nasz gatunek już dawno by nie istniał. Jednak u niektórych osób stan niepokoju jest bardzo nasilony, utrzymuje się długo, nawet wtedy, gdy zagrożenie, czy stresująca sytuacja dawno minęły. Taki rodzaj lęku może stać się poważnym problemem uniemożliwiającym radzenie sobie z codziennymi sprawami i wręcz sparaliżować nasze życie. Wtedy staje się zaburzeniem. Wpływa on na jakość naszego życia i jest źródłem psychicznego cierpienia. Wtedy mówimy o zaburzeniach lękowych . Skąd się biorą zaburzenia lękowe? Nadmierny lęk jest zwykle kombinacją różnych czynników. Zaliczają się do nich m.in. zaburzenia psychiczne występujące w rodzinie, które mogą stanowić predyspozycję do zaburzeń lękowych. Innym czynnikiem są stresujące wydarzenia, których doświadczamy, np: rozwód, utrata pracy, ciąża i narodziny dziecka, śmierć bliskiej osoby, doświadczanie przemocy słownej, seksualnej, fizycznej czy emocjonalnej, a także problemy ze zdrowiem fizycznym. Najczęstszymi chorobami psychosomatycznymi wyzwalającymi lęk są problemy hormonalne, cukrzyca, astma, choroby serca. Czytaj także: Czy jesteś osobą wysoko wrażliwą (WWO)? Zadaj sobie kilka pytań Rodzaje zaburzeń lękowych Zaburzeń lękowych jest wiele, co więcej ludzie mogą jednocześnie doświadczać więcej niż jednego rodzaju lęku. Fobia społeczna Osoby z fobią społeczną odczuwają silny lęk, gdy narażone są na uczestniczenie w jakichkolwiek interakcjach społecznych.  Obawiają się potencjalnej krytyki, zawstydzenia czy upokorzenia, nawet w przypadku sytuacji takich jak przemawianie, jedzenie w miejscu publicznym czy inicjowanie rozmowy. Obawom tym zwykle towarzyszy...

Czytaj dalej